Miasto starsze niż Wrocław i Kraków
Wielu z nas, zapytanych o najstarsze miasto w Polsce, bez wahania wskaże Gniezno lub Kalisz. Tymczasem, jak pokazują dokumenty, palma pierwszeństwa należy się Złotoryi.
To właśnie ona została lokowana na prawie magdeburskim już w 1211 roku – znacznie wcześniej niż Legnica, Wrocław czy Kraków.
„Złota Góra, bo tak się wówczas nazywała, otrzymała prawa miejskie w 1211 roku i jest to najstarsza udokumentowana lokacja na ziemiach polskich na prawie magdeburskim” – czytamy w źródłach.
Złoto w nazwie, złoto w historii
Złotoryja nie bez powodu nosi swoją nazwę. Już przed 1200 rokiem w okolicach obecnego miasta pojawili się niemieccy górnicy, którzy przybyli tu, by wydobywać złoto. To właśnie od tego kruszcu wzięła się zarówno polska, jak i niemiecka nazwa miasta – Goldberg, czyli Złota Góra.
W pierwszym okresie wielkiego rozkwitu górnictwa, w latach 1180 - 1240, uzyskiwano, jak się dziś szacuje od 24 do nawet 48 kilogramów złota rocznie.
Oficjalne prawa miejskie nadał Złotoryi książę Henryk I Brodaty w 1211 roku, a lokacja odbyła się na zamku w pobliskiej Rokitnicy.
Dolnośląska perełka z włoskim klimatem
Dziś Złotoryja liczy nieco ponad 14 tysięcy mieszkańców i jest siedzibą powiatu nad rzeką Kaczawą. Miasto, choć niesłusznie omijane przez turystów, zachwyca zadbanym centrum, odnowionymi kamienicami i wąskimi uliczkami.
Położenie na pagórkowatym terenie Pogórza Kaczawskiego sprawia, że Złotoryja przypomina urokliwe miasteczka południowej Europy.
Zabytki, które warto zobaczyć
Złotoryja to nie tylko historia, ale i mnóstwo zabytków. W miejskim rejestrze znajdziemy m.in. średniowieczne kościoły, zabytkowe kamienice i fragmenty dawnych murów obronnych.
Oto kilka najważniejszych zabytków Złotoryi, które trzeba i warto zobaczyć: Starówka (Stare Miasto), kościół pomocniczy pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z 1230 r., brama Górna zw. Basztą Kowalską, z XIV w.,
zespół mauzoleów na cmentarzu komunalnym, katownia z XVIII wieku, młyn z częścią mieszkalną z połowy XVII w. czy wieża wodociągowa z pierwszej poł. XVIII w.
Złotoryja to idealne miejsce dla miłośników historii i architektury – a także dla tych, którzy szukają mniej oczywistych, ale niezwykle klimatycznych miejsc na mapie Polski.
Miasta w Polsce, lokowane na prawie magdeburskim, daty lokacji:
- Złotoryja - 1211
- Opole - 1217
- Sandomierz - 1226
- Toruń - 1233
- Gniezno - 1238
- Legnica - 1252
- Poznań - 1253
- Kalisz - 1257
- Kraków - 1257
- Wrocław - 1261
- Gdańsk - 1263
