Przez ponad sto lat mieszkańcy Łodzi nie mieli okazji zobaczyć rzeki Lamus. Jej wartki nurt, który przez wieki napędzał młyny i zakłady przemysłowe, został pod koniec XIX wieku skierowany do ceglanego kanału o długości około dwóch kilometrów. Decyzja ta była podyktowana postępującym zanieczyszczeniem wód oraz dynamicznym rozwojem przemysłowym miasta. Od tego czasu Lamus płynął w ukryciu, pozbawiony swoich naturalnych funkcji.
Powrót do natury - renaturyzacja Lamusa
W 2016 roku pojawił się pomysł, by przywrócić rzekę na powierzchnię. Wybrano odcinek przebiegający przez Park im. Kilińskiego - miejsce, które idealnie nadaje się do stworzenia nowoczesnej przestrzeni rekreacyjnej, a jednocześnie pełni ważną rolę w miejskim ekosystemie. Prace ruszyły pełną parą: wykonano by‑pass, rozpoczęto budowę nowego, meandrującego koryta, a także przygotowano teren pod przyszłą infrastrukturę rekreacyjną.
Projekt zakłada nie tylko odsłonięcie rzeki, ale również kompleksową rewaloryzację parku. Powstaną nowe ścieżki spacerowe, miejsca do wypoczynku, a także elementy małej architektury, które pozwolą mieszkańcom cieszyć się bliskością wody i zieleni. Zadbano również o bezpieczeństwo - brzegi rzeki zostaną odpowiednio zabezpieczone, a cały teren będzie monitorowany i oświetlony.
Ekologiczny przełom w miejskiej przestrzeni
Odkrycie Lamusa to nie tylko inwestycja w estetykę miasta, ale przede wszystkim w jego ekologię. Renaturyzacja miejskich cieków wodnych to coraz popularniejszy trend w europejskich metropoliach. Przez dziesięciolecia rzeki traktowano jako przeszkodę w rozwoju - prostowano je, kanalizowano, a często całkowicie przykrywano betonem. Dziś coraz częściej wraca się do ich pierwotnych funkcji.
Odsłonięcie Lamusa ma kluczowe znaczenie dla adaptacji miasta do zmian klimatycznych. Naturalne koryto rzeki poprawi retencję wód opadowych, złagodzi skutki miejskiej wyspy ciepła, a także zwiększy bioróżnorodność w centrum Łodzi. Nowa przestrzeń nad rzeką stanie się miejscem spotkań, odpoczynku i edukacji ekologicznej dla mieszkańców w każdym wieku.
Unikatowy projekt na skalę Europy
Przywrócenie rzeki Lamus na powierzchnię to jedno z nielicznych tego typu przedsięwzięć w Europie. Większość podobnych projektów dotyczyła rzek ukrytych na znacznie krótszy czas lub na mniejszą skalę. W Łodzi rzeka pozostawała pod ziemią przez ponad sto lat, a jej powrót jest wydarzeniem o historycznym znaczeniu dla miasta i jego mieszkańców.
Zakończenie prac planowane jest jeszcze w 2026 roku. Wtedy Lamus ponownie stanie się integralną częścią miejskiego krajobrazu – nie jako techniczny kanał, lecz jako żywy ciek wodny, który tchnie nowe życie w centrum Łodzi.
