Mapa Mercatora, używana powszechnie od XVI wieku, znacząco zniekształca proporcje powierzchni lądów. Obszary położone bliżej biegunów wydają się na niej dużo większe, niż są w rzeczywistości, podczas gdy państwa znajdujące się w pobliżu równika – mniejsze.
Jednym z najczęściej przytaczanych przykładów jest porównanie Afryki i Grenlandii. Na mapie Mercatora oba obszary mogą sprawiać wrażenie podobnych wielkością. W rzeczywistości Afryka jest około 14 razy większa od Grenlandii.
Projekcję Mercatora stworzył w 1569 roku flamandzki kartograf Gerardus Mercator. Była przeznaczona przede wszystkim dla żeglugi, ponieważ ułatwia wyznaczanie kursu. Z czasem stała się jednym z najbardziej rozpowszechnionych sposobów przedstawiania świata.
Zniekształcenia wynikają z samej natury kartografii: nie da się bez strat przedstawić kulistej powierzchni Ziemi na płaskiej mapie. Projekcja Mercatora zachowuje kształty i kąty, lecz odbywa się to właśnie kosztem właściwego oddania powierzchni poszczególnych regionów.
Sprawiedliwy świat
Rezolucję promowało Togo, działające w tej sprawie przy wsparciu Unii Afrykańskiej. W lutym wszystkie 54 kraje należące do tej organizacji przyjęły projekcję Equal Earth, stworzoną przez zespół kartografów w 2018 roku. Ma ona lepiej przedstawiać rzeczywiste powierzchnie kontynentów, w szczególności Afryki.
Sprawiedliwy świat zaczyna się od sprawiedliwej mapy – powiedział przed głosowaniem minister spraw zagranicznych Togo Robert Dussey, cytowany przez agencję Reutera.
Dyplomata zwracał uwagę, że mapa nie jest neutralnym narzędziem. Według niego wpływa na sposób postrzegania państw, społeczeństw i miejsca kontynentów w świecie.
Rezolucja nie nakłada obowiązku, ale...
Uchwały Zgromadzenia Ogólnego ONZ nie są prawnie wiążące. Nie oznacza to więc zakazu stosowania map Mercatora ani obowiązku natychmiastowej wymiany wszystkich atlasów i materiałów cyfrowych.
Decyzja może jednak wpłynąć na programy edukacyjne, materiały używane przez instytucje publiczne oraz popularne narzędzia kartograficzne. Francja zapowiedziała już odejście od projekcji Mercatora na rzecz map dobieranych do konkretnego zastosowania; ma wykorzystywać m.in. projekcję Eckerta IV, zbliżoną charakterem do Equal Earth.
Dyskusja wokół map Mercatora od lat wykracza poza samą kartografię. Krytycy zwracają uwagę, że utrwalone w edukacji i kulturze wizualne pomniejszanie Afryki oraz innych regionów globalnego Południa może wpływać na społeczne postrzeganie ich znaczenia. Część aktywistów określa to zjawisko mianem „kartograficznego kolonializmu”.
Przedstawiciel USA uznał rezolucję za „zbędną”.
