W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiła się informacja o projekcie rozporządzenia, które przedłuży obowiązujące od 21 maja ograniczenie prawa do azylu na granicy z Białorusią. Nowe przepisy mają wejść w życie 20 lipca i obowiązywać przez kolejne 60 dni. Rozporządzenie to jest już kolejnym przedłużeniem czasowego ograniczenia, które po raz pierwszy wprowadzono 27 marca 2025 roku.
Rząd argumentuje, że ograniczenia są konieczne, by przeciwdziałać wykorzystywaniu migracji przez Białoruś. Według władz, działania te są prowadzone we współpracy z Rosją oraz międzynarodowymi grupami przestępczymi, które organizują przerzut migrantów do Unii Europejskiej. Podstawą prawną dla rozporządzenia jest tzw. ustawa azylowa, przyjęta w grudniu 2024 roku.
Wyjątki od zakazu
Mimo obowiązujących ograniczeń, Straż Graniczna może przyjmować wnioski o ochronę międzynarodową od osób szczególnie narażonych, takich jak małoletni bez opieki, kobiety w ciąży czy osoby wymagające szczególnego traktowania ze względu na wiek lub stan zdrowia. Wyjątkiem są także sytuacje, gdy istnieje realne ryzyko poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.
Przeciwko przedłużaniu ograniczeń protestują organizacje społeczne zajmujące się pomocą uchodźcom. Ich zdaniem przepisy są niezgodne z Konstytucją RP, zwłaszcza z art. 56 ust. 2, który gwarantuje cudzoziemcom prawo do ubiegania się o status uchodźcy. Organizacje wskazują także na sprzeczność z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski, w tym konwencją dotyczącą statusu uchodźców z 1951 roku.