Biologiczna preferencja czy efekt treningu?
Autorzy nie negują, że preferencja, czyli instynktowne wybieranie jednej ręki do większości czynności, rzeczywiście pojawia się bardzo wcześnie, nawet przed narodzinami, i ma podłoże biologiczne. Do tej pory jednak uważano, że późniejsza przewaga sprawności jednej ręki nad drugą to efekt specjalizacji jednej z półkul mózgu, która lepiej kontroluje ruchy. Najnowsze badania wskazują, że niekoniecznie tak jest.
Eksperymenty z technologią 3D i zaskakujące wyniki
Naukowcy przeprowadzili serię eksperymentów z wykorzystaniem zaawansowanej technologii 3D do śledzenia ruchów ramion i rąk. Uczestnicy wykonywali różne zadania: sięganie po przedmioty w naturalny sposób, z dodatkowym obciążeniem na nadgarstku oraz z lekkim kijem przymocowanym do przedramienia. Wyniki były zaskakujące: podczas zwykłego sięgania nie zaobserwowano znaczącej przewagi tzw. dominującej ręki. Nawet dodatkowe obciążenie nie zmieniało sytuacji. Różnice pojawiały się dopiero wtedy, gdy zadanie wymagało użycia narzędzia, w tym przypadku kija, który wymuszał bardziej złożone ruchy. Wówczas ręka preferowana radziła sobie znacznie lepiej.
Pisanie łokciami i nowe spojrzenie na rehabilitację
Jeszcze ciekawsze rezultaty przyniósł eksperyment z pisaniem łokciami. Uczestnicy mieli długopis przyczepiony do łokcia i uczyli się pisać w ten nietypowy sposób. Po odpowiedniej liczbie powtórzeń obie ręce osiągały podobny poziom sprawności, a nawet przewyższały niedominującą dłoń w klasycznym pisaniu.
Dominująca ręka nie jest bardziej zdolna, ponieważ jedna półkula mózgu po prostu lepiej kontroluje ruch, tylko dlatego, że przez całe życie ćwiczyliśmy konkretne, skomplikowane ruchy, których wymagają narzędzia i pisanie odręczne. Gdy pominiemy te ćwiczenia, angażując część ciała, taką jak łokieć, która nigdy wcześniej nie wykonywała tego zadania, przewaga znika – podkreśla współautor pracy, neurolog dr Ahmet Arac z UCLA.
Autorzy pracy przekonują, że te wyniki mogą zainteresować terapeutów pracujących z osobami po udarze i innymi, którzy uczą się na nowo umiejętności motorycznych, a także badaczy zajmujących się tym, jak ćwiczymy wyuczone ruchy i jak są one reprezentowane w mózgu.
