Wystawę "Marsz Marsz Polonia", zrealizowaną z inicjatywy Konsulatu Generalnego Stanów Zjednoczonych Ameryki w Krakowie, przedstawiającą polską diasporę widzianą poprzez obiektyw najwybitniejszych fotografów polskich i amerykańskich od początku XX wieku do czasów nam współczesnych, można oglądać już od 1 października w Nowohuckim Centrum Kultury.

Spośród różnych dyscyplin twórczych fotografia szczyci się dziś opinią jednej z najbardziej demokratycznych. Chociaż narodziła się w Europie, swój dynamiczny rozwój w drugiej połowie XIX wieku, a potem wejście w obieg masowy zawdzięcza amerykańskiemu wynalazkowi. W 1888 roku George Eastman opatentował zwijaną błonę fotograficzną i wprowadził na rynek nowy typ aparatu - kamerę Kodak - dzięki któremu fotografowanie stało się powszechnie dostępne. 

Jak żadne inne medium fotografia towarzyszy więc nowoczesnej historii Stanów Zjednoczonych: dokumentując wojnę secesyjną, portretując przybijających do wybrzeża Ameryki imigrantów czy wreszcie przekazując na Ziemię obrazy pierwszych kroków człowieka na księżycu. Wszystkie te wydarzenia zapisały się w naszej pamięci pod postacią silnych obrazów fotograficznych.

Jednym z rozdziałów tej historii są dzieje polskiej społeczności w Stanach Zjednoczonych. W NCK prezentowane są  poprzez sześć, różnych gatunkowo i wykonanych na przestrzeni stulecia cykli fotograficznych, które opisują wybrane momenty i miejsca amerykańskiej Polonii. Najstarszym dokumentem są portretowe fotografie imigrantów z początków XX wieku. Skomplikowana etnicznie grupa pochodząca z Europy Środkowej trafia do amerykańskiego tygla ("melting pot"), jednak nie roztapia się w nim całkowicie, a polski ślad widoczny jest w kolejnych pokoleniach w kulturze, obyczajach, pamiątkach, a nade wszystko w dorocznej paradzie, którą maszeruje wielobarwny korowód polskich typów.

Parada Pułaskiego motywem przewodnim

Słynna nowojorska Parada Pułaskiego jest motywem przewodnim wystawy. Ten głośny i tłumny przemarsz Piątą Aleją odbywa się tradycyjnie w pierwszą niedzielę października. Poprzez zdjęcia prasowe i amatorskie pokazujemy historię Parad Pułaskiego. Z kolei jej współczesne oblicze ukazują fotografie cenionego artysty i fotoreportera Michała Szlagi. Codzienne życie Polonii w latach 1970. i 1980., w przededniu przywrócenia ładu demokratycznego w Polsce, dokumentują prace wybitnej artystki Zofii Rydet z jej monumentalnego Zapisu socjologicznego. Do tradycji fotografii humanistycznej nawiązuje natomiast cykl Josepha Jaworskiego Panna Maria, w którym autor przygląda się wiejskiej społeczności jednej z najstarszych polskich enklaw w Stanach Zjednoczonych. 

Artystyczną puentą wystawy są zaś wykonane w 2007 i 2008 roku, w Chicago - stolicy polskiej Ameryki - prace Allana Sekuli, amerykańskiego twórcy o polskich korzeniach, jednego z najwybitniejszych światowych fotografów działających na styku sztuki konceptualnej, aktywizmu politycznego i dokumentu społecznego.

Opracowanie: