Dom starszy od szwajcarskiej Konfederacji
Latem 1287 roku w Schwyz rozpoczęto budowę dwukondygnacyjnego drewnianego domu z drewna pozyskanego w okolicznych lasach. Budynek wzniesiono z myślą o zamożnych mieszkańcach, a jego konstrukcja i układ pomieszczeń były jak na tamte czasy niezwykle nowoczesne i funkcjonalne.
Haus Bethlehem powstał cztery lata przed 1291 rokiem, tradycyjnie uznawanym za początek Konfederacji Szwajcarskiej. Wtedy przedstawiciele Uri, Schwyz i Unterwalden zawarli sojusz, który stał się symbolem narodzin szwajcarskiego państwa.
W samym Schwyz znajduje się przykład jeszcze starszej konstrukcji – Haus Nideröst, którego elementy datowane są na 1176 rok. Budynek został jednak rozebrany, a następnie przeniesiony i odbudowany w innym miejscu. Haus Bethlehem natomiast stoi w swojej historycznej lokalizacji.
Przetrwał wielki pożar
Historia domu jest tym bardziej niezwykła, że w ciągu wieków Schwyz niejednokrotnie doświadczało katastrof. W XVII wieku potężny pożar zniszczył znaczną część miejscowości, a mimo to Haus Bethlehem ocalał. Jego drewniana konstrukcja, która mogłaby wydawać się szczególnie narażona na ogień, oparła się żywiołowi.
Sam budynek również wielokrotnie się zmieniał. Kolejne pokolenia dostosowywały go do swoich potrzeb, przebudowując poszczególne części i modernizując wnętrza.
Wiek drewna wykorzystanego do budowy potwierdzono dzięki dendrochronologii – metodzie pozwalającej określić czas ścięcia drzewa na podstawie analizy jego przyrostów rocznych.
Przez wieki był przebudowywany
Haus Bethlehem nie wygląda dziś dokładnie tak, jak w 1287 roku. Przez ponad siedem stuleci budynek był wielokrotnie przebudowywany - w 1540 roku podniesiono go o około półtora metra, pod jego konstrukcją powstała wówczas piwnica, a w nowej części urządzono między innymi reprezentacyjne pomieszczenia.
W kolejnych stuleciach budynek zyskiwał nowe elementy. Około XVIII wieku pojawiły się boczne galerie i ozdobne okiennice. Dach pokryto drewnianymi gontami, które zabezpieczano przed przesuwaniem za pomocą drewnianych elementów oraz kamieni.
Zmiany nie zatarły jednak pierwotnego charakteru budynku. W jego konstrukcji do dziś można odnaleźć ślady kolejnych etapów rozbudowy i modernizacji.
Wnętrza zachowały ślady kolejnych epok
Równie interesujące są wnętrza Haus Bethlehem, gdzie zachowały się liczne elementy wyposażenia i wystroju pochodzące z różnych okresów.
Są wśród nich drewniane boazerie, dekorowane sufity, malowidła ścienne, piece kaflowe oraz reprezentacyjne pomieszczenia. Na szczególną uwagę zasługują renesansowe elementy wyposażenia, w tym kredensy z XVI wieku.
W budynku znajduje się również sala ozdobiona malowidłami ściennymi. Ich tematyka pokazuje, jak zmieniały się gusta i sposób urządzania zamożnych domów na przestrzeni kolejnych stuleci.
Haus Bethlehem jest dzięki temu czymś więcej niż średniowiecznym zabytkiem. Jego wnętrza pozwalają prześledzić zmiany w sposobie życia mieszkańców regionu - od średniowiecza po czasy nowożytne.
Dom przestał być domem dopiero w XX wieku
Przez większość swojej historii Haus Bethlehem pozostawał budynkiem mieszkalnym - ostatni lokatorzy opuścili go dopiero w latach 80. XX wieku. Następnie budynek został poddany pracom konserwatorskim i przystosowany do roli obiektu muzealnego.
Dziś pozostaje pod opieką specjalistów zajmujących się ochroną zabytków. Jest także częścią historycznego zespołu Ital Reding-Hofstatt w Schwyz.
