RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Tragedia w Zofiówce. Znamy przyczynę katastrofy

Środa, 3 października 2018 (17:00)

Tak silnego wstrząsu w kopalni Zofiówka nie sposób było przewidzieć - taki jest zasadniczy wniosek specjalnej komisji Wyższego Urzędu Górniczego, która badała przyczyny majowego wypadku. Dziś komisja zakończyła swoją pracę. Poznaliśmy też przyczynę wstrząsu.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Wstrząsu nie udało się przewidzieć, ale wiadomo co do niego doprowadziło. To było przesunięcie się ogromnych mas skalnych - dowiedział się reporter RMF FM Marcin Buczek. Ten ruch z kolei był spowodowany odbywającym się od lat wydobyciem, ale jak mówił szef komisji Zbigniew Rawicki, w kopalni nie popełniono żadnego błędu. Zarówno jeśli chodzi o wydobycie, jak i zabezpieczenie przed ewentualnymi wstrząsami.

Po prostu to, co na dziś wiemy na temat zagrożenia było zastosowane, a niestety natura z nami wygrała - stwierdził Rawicki.

Mówiąc obrazowo, w tej kopalni przez 20 lat zanotowano około 110 tysięcy różnego rodzaju wstrząsów i zjawisk podziemnych. Energie ich wszystkich nie przewyższają siły, jaką miał majowy wstrząs. 

Do tąpnięcia w kopalni Zofiówka, spowodowanego silnym wstrząsem górotworu, doszło 5 maja. Zginęło pięciu górników, dwóch udało się uratować. Ciało ostatniego z poszukiwanych pod ziemią pracowników ratownicy znaleźli w jedenastej dobie prowadzonej w ekstremalnych warunkach akcji ratowniczej, jednej z najtrudniejszych w polskim górnictwie w ostatnich dziesięcioleciach. Zakończono ją 19 maja - w ciągu dwóch tygodni w akcji uczestniczyło w sumie ok. 2,5 tys. osób.

Dziś powiedział, że komisja, która spotkała się na pięciu posiedzeniach, zamówiła sześć ekspertyz naukowych z różnych dziedzin. Członkowie komisji przeanalizowali około 1,5 tys. zjawisk sejsmicznych, odsłuchali 350 godzin nagrań - z prowadzonej akcji ratowniczej i zabezpieczenia rejonu wstrząsu - sprawdzili też wskazania czujników gazometrycznych. Kończąc prace, komisja wydała 17 zaleceń do podmiotów górniczych i ośrodków badawczo-naukowych.

Rawicki zaznaczył, że choć wstrząsy towarzyszące eksploatacji górniczej są czymś bardzo częstym, to jednak skala tego zjawiska w Zofiówce była zaskoczeniem. Roboty w kopalniach powinny być prowadzone w taki sposób, aby zachwianie równowagi skał było jak najmniejsze, a wybieranie pokładów było prowadzone równomiernie. Ten konkretny rejon był wielokrotnie analizowany i wydawało się, że profilaktyka była adekwatna - mówił Rawicki.

Jak zaznaczył, do naruszenia owej równowagi nie doszło w ostatnim okresie, na krótko przed katastrofą: składała się na to działalność prowadzona przez lata w tym zakładzie. 

Kiedy roboty zostaną wznowione?


Wstrząs w Zofiówce zniszczył 850 m wyrobisk górniczych. Rejon tąpnięcia, ponad 2,5 km wyrobisk, został odgrodzony tamami od reszty wyrobisk, ze względów bezpieczeństwa na razie nie można tam wejść. Z powodu wypadku kopalnia nie może na razie wydobyć około 1 miliona ton węgla.

Ewentualne wznowienie robót w tej części kopalni będzie możliwe po opracowaniu całkowicie nowego, zweryfikowanego projektu prac w tych skomplikowanych warunkach, po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji ds. zagrożeń i uwzględniać wnioski komisji WUG - powiedział Rawicki.

Wśród wniosków i zaleceń komisji znalazło się zweryfikowanie obecnego stanu wiedzy - czyli metod i sposobów - na podstawie których prognozuje się zagrożenie tąpaniami w kopalniach. Komisja uznała za celowe "zwiększenie swego rodzaju autonomii oceny stanu zagrożenia przez służby kopalniane przedsiębiorców i samych zakładów górniczych".

Przede wszystkim, żeby te służby dokonały weryfikacji stosowanych na dzień dzisiejszych metod w kontekście możliwości ich rozszerzenia, zmiany lub przyjęcia innych kryteriów, niekoniecznie stojących w sprzeczności z dotychczasowymi, bo może się okazać, że te kryteria trzeba będzie zaostrzyć - dodał Rawicki.

W opinii komisji konieczna jest także próba określenia nowych sposobów oceny zagrożenia przy wydobywaniu węgla w rejonach uskokowych. Pytany, czy będą zmiany w przepisach, szef komisji odpowiedział, że są one niewykluczone. Wyjaśnił, że nie chodzi o radykalną zmianę, ale "modyfikację i nową filozofię w podejściu do prognozy", szczególnie w rejonach zaburzeń tektonicznych. Nad propozycjami zmian będą pracować eksperci nadzoru górniczego we współpracy z jednostkami naukowo-badawczymi.

Jak opisywał Rawicki, zagrożenia tąpaniami można porównać do prognozowania pogody. W zależności od oceny zagrożeń formułowane są zalecenia dotyczące profilaktyki. Najczęstszym działaniem profilaktycznym są roboty strzałowe, prowadzące do odprężenia górotworu. 

(nm)


Źródło: RMF FM/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: