Inżynieria snów może pomóc w rozwiązywaniu problemów i pobudzaniu kreatywności - piszą na łamach czasopisma "Neuroscience of Consciousness" naukowcy z Northwestern University. Wyniki ich najnowszych badań rzucają nowe światło na starą jak świat radę: "prześpij się z problemem". Potwierdza się, że sen, a zwłaszcza jego faza REM, może być kluczowy w procesie twórczego rozwiązywania problemów. Ale na tym nie koniec. Dzięki nowatorskim eksperymentom badacze udowodnili, że możliwe jest nie tylko wpływanie na treść snów, ale także wykorzystywanie ich do zwiększenia kreatywności i skuteczności w rozwiązywaniu trudnych zagadek.
- Więcej aktualnych informacji ze świata znajdziesz na stronie RMF24.pl
Od wieków znane są historie o przełomowych pomysłach, które pojawiały się podczas snu. Jednak dotychczas brakowało naukowych dowodów na to, że sny rzeczywiście mogą wspierać proces twórczego myślenia. Zespół badaczy z Northwestern University postanowił to zmienić, wykorzystując metodę tzw. celowanej reaktywacji pamięci TMR (Targeted Memory Reactivation).
W eksperymencie wzięło udział 20 osób doświadczających świadomego śnienia, czyli tzw. lucid dreamingu. Uczestnicy mieli za zadanie rozwiązać zestaw łamigłówek, z których każda była powiązana z unikatowym, konkretnym dźwiękiem. Większość zagadek pozostała nierozwiązana, co było zamierzonym efektem, bo badacze chcieli sprawdzić, czy sny mogą pomóc w znalezieniu odpowiedzi.
Po próbie rozwiązania zagadek uczestnicy udali się na nocny odpoczynek w laboratorium, gdzie ich sen był monitorowany za pomocą zaawansowanych urządzeń rejestrujących aktywność mózgu. W trakcie fazy REM, kiedy najczęściej występują sny, badacze odtwarzali dźwięki powiązane z połową nierozwiązanych łamigłówek. Celem było przypomnienie mózgowi o konkretnych problemach i zachęcenie do pracy nad nimi podczas snu.
Wyniki okazały się zaskakujące. Aż 75 proc. uczestników śniło o pomysłach związanych z zagadkami, a te, które pojawiły się w snach, były po przebudzeniu rozwiązywane znacznie częściej (42 proc.) niż te, które nie zostały przypomniane podczas snu (17 proc.). Co istotne, nie tylko osoby doświadczające świadomego śnienia reagowały na dźwięki, również w snach innych pojawiały się elementy związane z odtwarzanymi łamigłówkami.
Wśród relacji uczestników pojawiały się niezwykłe historie, jedna z osób poprosiła postać ze swojego snu o pomoc w rozwiązaniu zagadki, inna śniła o lesie po usłyszeniu dźwięku powiązanego z zagadką o drzewach, a kolejna, po odtworzeniu dźwięku związanego z dżunglą, śniła o wędkowaniu w tropikalnym lesie. Te przykłady pokazują, jak silny wpływ na treść snów mogą mieć bodźce zewnętrzne, nawet jeśli śniący nie są tego świadomi.
Badacze zwracają uwagę, że choć wyniki są obiecujące, nie można jeszcze jednoznacznie stwierdzić, że samo śnienie o danym problemie gwarantuje jego rozwiązanie. Istnieje wiele czynników, takich jak ciekawość czy zaangażowanie emocjonalne, które mogą wpływać zarówno na treść snów, jak i na skuteczność rozwiązywania zagadek po przebudzeniu. Mimo to, możliwość takiej "inżynierii snów" z pomocą TMR otwiera nowe perspektywy w badaniach nad kreatywnością i funkcjami snu.
Odkrycia naukowców z Northwestern University mogą mieć szerokie zastosowanie nie tylko dla pobudzania kreatywności, ale także w terapii i wspieraniu zdrowia psychicznego. Kolejnym krokiem będzie sprawdzenie, czy podobne metody mogą pomóc w regulacji emocji oraz w ogólnym uczeniu się i zapamiętywaniu. Autorzy pracy podkreślają, że jeśli uda się jednoznacznie potwierdzić, że sny odgrywają tak istotną rolę w rozwiązywaniu problemów i regulacji emocji, być może w przyszłości sen stanie się równie ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej, jak dieta czy aktywność fizyczna.