Cechy charakterystyczne: twarz pokerzysty, żadnego uśmiechu, inteligentne odpowiedzi udzielane dziennikarzom i ogromna skuteczność. Kyryło Budanow zamienia mundur wojskowy na bardziej elegancki strój prezydenckiego doradcy. Co wybór Wołodymyra Zełenskiego oznacza w kontekście perspektyw zakończenia wojny w Ukrainie?
- Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl
W piątek Zełenski ogłosił, że zaproponował szefowi Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR) przejęcie - po skompromitowanym Andriju Jermaku - funkcji kierowniczej w prezydenckiej kancelarii.
Budanow kierował HUR od 2020 roku, a rolę dowódczą powierzono mu w bardzo młodym wieku. Nowy szef kancelarii Zełenskiego ma dziś dopiero 39 lat. W międzyczasie stworzył nie tylko jedną z najbardziej skutecznych służb wywiadowczych na świecie, ale odznaczył się jako dobry negocjator w rozmowach z Rosjanami na temat wymiany jeńców.
Pozycja Budanowa - nazywanego "Buddanowem", ze względu na niezwykły spokój, jakim cechuje się generał - stale rosła w ciągu trwającej wojny. Do tego stopnia, że sondaże z ubiegłego roku klasyfikowały go wyżej na skali popularności w Ukrainie niż samego prezydenta. To też - jak ocenia ośrodek analityczny Carnegie Politika - wywołało napięcia między szefem HUR i otoczeniem Zełenskiego, które zaczęło obawiać się lakonicznego wojskowego.
Sam Budanow stronił jednak od odważnych politycznych wystąpień i przyjął postawę neutralnego patrioty, który robi, to co do niego należy. Szpieg to osoba, która przede wszystkim kocha swoją ojczyznę najmocniej, jak to możliwe. Moim zadaniem jest zrobić wszystko, co możliwe dla tego kraju, aby uczynić go wspaniałym i majestatycznym. Nie interesują mnie drobne rezultaty. Robię wszystko, czego potrzebuje moje państwo - mówił w rozmowie z ukraińskim nadawcą Suspilne.
Rzeczywiście, dotychczasowa działalność szefa HUR była doceniana nie tylko w Ukrainie, ale i poza granicami kraju. Cała kariera Budanowa związana była z wywiadem: po ukończeniu uczelni wojskowej został wybrany na szkolenie przez CIA. Najprawdopodobniej Amerykanie byli pod wrażeniem nie tylko jego zaangażowania, ale także zdolności i dojrzałości mimo wieku. Młody szpieg wyrastał także z zupełnie innego środowiska, niż jego starsi koledzy po fachu, którzy uczyli się zawodu na bazie radzieckich podręczników.
Rosja również "doceniła" Budanowa, wydając na niego wyrok, jeszcze zanim został szefem wywiadu. W kwietniu 2019 roku w jego samochodzie eksplodował ładunek wybuchowy. Za wcześnie - Budanowa jeszcze nie było w pobliżu. Ten incydent dał początek całej serii zamachów na życie szpiega, który jak dotąd ma się całkiem dobrze. Uderzono też w jego bliskich. W 2023 roku próbowano otruć jego żonę. Także bezskutecznie.
W listopadzie 2021 roku w wywiadzie dla amerykańskiego magazynu "Military Times" ostrzegł, że rosyjska inwazja zacznie się w styczniu lub lutym następnego roku. Sprawdziło się. W kwietniu 2023 roku po przeprowadzonym przez ukraińskie służby ataku na Most Kerczeński, sąd w Moskwie wydał nakaz aresztowania Budanowa za organizację "104 ataków terrorystycznych". Cieszę się. To dobry wskaźnik naszej pracy i obiecuję, że będę pracować jeszcze lepiej - skomentował wówczas szef HUR.
I had a meeting with Kyrylo Budanov and offered him the role of the Head of the Office of the President of Ukraine. At this time, Ukraine needs greater focus on security issues, the development of the Defense and Security Forces of Ukraine, as well as on the diplomatic track of... pic.twitter.com/SCs6Oj2Rb7
ZelenskyyUaJanuary 2, 2026
"Ukraina musi zwiększyć nacisk na kwestie bezpieczeństwa i rozwój sił obronnych, a także na dyplomatyczną ścieżkę negocjacji" - poinformował w piątek Zełenski, ogłaszając nominację nowego szefa kancelarii. Dodał, że Budanow ma specjalistyczne doświadczenie w tych obszarach i cechy, które pozwolą mu osiągnąć rezultaty.
Co oznaczają cele wyznaczone przez prezydenta Ukrainy? Po pierwsze: Budanow ma być pomostem między Ukrainą i Zachodem. Posiadający nieformalne koneksje z amerykańskim wywiadem - przychylniej patrzącym na wsparcie dla Kijowa niż niektórzy przedstawiciele administracji Donalda Trumpa - do tego całkowicie odcięty od kompromitujących afer korupcyjnych (w przeciwieństwie do Jermaka), bez powiązań z oligarchami i posiadający już ogromne doświadczenie międzynarodowe Budanow wydaje się idealny do roli dyplomaty.
Budanow będzie mówił pragmatycznym językiem, zrozumiałym dla krajów NATO. Z drugiej strony ma połączyć także kwestie bezpieczeństwa, wojska i polityki, odciążając w tym Zełenskiego, którego barwna i odważna osobowość z początku wojny, zaczęła coraz bardziej męczyć i irytować zwłaszcza zachodnich polityków.
Warto również zauważyć, że ukraiński wywiad wojskowy (HUR), a w szczególności właśnie Kyryło Budanow, utrzymują kontakty z Rosjanami w ramach wymiany jeńców wojennych. To czyni z nowego szefa kancelarii prezydenckiej potencjalnie główną figurę w negocjacjach pokojowych.
Budanowa nie postrzega się jako samodzielnego polityka. Jak informuje Carnegie Politika, większość zwolenników deklaruje, że w wyborach prezydenckich poparłaby Zełenskiego, jeśli Budanow nie zdecydowałby się na start. Możliwe jednak, że się zdecyduje. Coraz głośniej mówi się o powrocie do kraju byłego głównodowodzącego armii ukraińskiej gen. Wałerija Załużnego, który pełni obecnie funkcję ambasadora w Wielkiej Brytanii. Załużny miałby rzucić rękawicę Zełenskiemu w wyborach prezydenckich i - jak wskazują sondaże - nie byłby bez szans. Wystawienie przeciwko niemu młodego, zdolnego i znającego się na bezpieczeństwie Budanowa, byłoby prawdopodobnie idealnym wyjściem dla obozu obecnego przywódcy kraju.
Popularność Kyryła Budanowa odzwierciedla głębokie zmiany społeczne i polityczne, jakie zachodzą w Ukrainie w czasie wojny. Były już szef wywiadu może stać się twarzą nowego projektu Ukrainy.