RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Jutro pierwszy dzień wiosny

Niedziela, 20 marca 2011 (09:32)

Jutro zaczyna się astronomiczna wiosna. Jednym z polskich zwyczajów związanych z tym dniem jest topienie symbolizującej zimę Marzanny. Według etnograf Małgorzaty Oleszkiewicz, początki tej tradycji sięgają co najmniej XV wieku.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Jutro pierwszy dzień wiosny
 

Obrzęd topienia Marzanny znany jest od co najmniej XV wieku. Już Jan Długosz pisał o takim zwyczaju, określając go mianem starodawnego - powiedziała Małgorzata Oleszkiewicz, kustosz z Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Dawniej Marzannę, zwaną także śmierteczką, topiono w czwartą niedzielę postu. Dopiero w 2. połowie XX wieku zwyczaj ten zaczęto celebrować pierwszego dnia wiosny.

Dziś Marzannę zazwyczaj jedynie topimy, zaś dawniej obchodzono się z nią znacznie bardziej surowo. Po obejściu domów z kukłą, wychodzono za wieś i przy rzece, stawie czy potoku, podpalano ją i następnie wrzucano do wody - powiedziała Oleszkiewicz. Po pozbyciu się ze wsi Marzanny-zimy, uroczyście wnoszono gaik, czyli zieloną gałąź, obwieszoną jajkami i wstążkami, która symbolizowała wiosnę.

Topienie marzanny w pierwszy dzień wiosny pojawiło się w Polsce w 2. połowie XX wieku. W tradycyjnej kulturze chłopskiej kierowano się jednak przede wszystkim kalendarzem rolniczym, który wiązano z kalendarzem kościelnym. Kalendarz astronomiczny był jedynie w tle.

Dlatego długo za pierwszy dzień wiosny uważano nie 21 a 25 marca, czyli w kalendarzu kościelnym dzień Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Nazywano go m. in. dniem Matki Boskiej Roztwornej, bo wraz z wiosną otwierała ona ziemię dla nowych zasiewów - tłumaczyła etnograf.


Źródło: RMF24/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: