Dziś w Polsce rusza spis powszechny. Oprócz bezpośrednich wywiadów przeprowadzanych w domach i mieszkaniach Polaków przez rachmistrzów, po raz pierwszy spis prowadzony będzie także przez internet. Potrwa do 30 czerwca.

Przez internet postanowił się spisać reporter RMF FM Grzegorz Hatylak

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 ma być podzielony na kilka etapów. Od 1 kwietnia do 16 czerwca potrwa tzw. samospis internetowy, z którego mogą skorzystać wszyscy. W kolejnym etapie, od 8 kwietnia do 30 czerwca, telefonicznie spis będą przeprowadzać ankieterzy. W tym samym okresie bezpośrednie wywiady przeprowadzą rachmistrzowie.

Liczymy na to, że odpowiedzi będą prawdziwe. Na ich podstawie będziemy budować obraz informacyjny naszego społeczeństwa - mówi pełniący obowiązki prezesa GUS Janusz Witkowski. Wśród "wrażliwych" pytań, na które Polacy nie będą musieli odpowiadać, wymienił te dotyczące: związków nieformalnych, planowanych dzieci czy niepełnosprawności.

Dodał, że udział w spisie jest obowiązkowy. Reguluje to ustawa o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań. Zachęcamy, żeby wszyscy wzięli w nim udział - powiedział.

Jedno z pytań będzie dotyczyło narodowości Polaków

Jak wyjaśnił Witkowski, celem GUS jest badanie struktury ludności. Jedną z cech, która opisuje nasze społeczeństwo, jest przynależność narodowa lub etniczna, także regionalna. Mamy grupy regionalne, które są także wymienione w ustawie o narodowościach. Jeśli ktoś czuje przynależność do innego narodu czy innej grupy etnicznej, to będzie mógł to wyrazić. (...) Deklaracja jest dobrowolna i każdy będzie mógł zadeklarować swoją tożsamość narodową czy etniczną, zgodnie ze swoim przekonaniem - zaznaczył. Można będzie także zadeklarować poczucie przynależności do więcej niż jednego narodu bądź grupy etnicznej.

Cztery sposoby prowadzenia spisu

W tegorocznym spisie dane będą pozyskiwane na cztery sposoby - poprzez rejestry administracyjne, internet, wywiady telefoniczne oraz tradycyjne wywiady, przeprowadzone w domach mieszkańców przez rachmistrzów. Będą oni wyposażeni w elektroniczne terminale, za pomocą których będą wypełniali formularze. Dzięki zastosowaniu tych technologii GUS podczas spisu prawie zrezygnuje z papieru.

Zostaną wykorzystane nowe technologie

GUS podczas spisu będzie stosował także technologię GIS (Geographic Information System), aby dbać o kompletność spisu. Dzięki niej zarówno dyspozytorzy w województwach, jak i rachmistrzowie w gminach będą dysponowali cyfrowymi mapami, które będą dostępne na komputerach, jak i na ekranach terminali. Będą to zdjęcia satelitarne bądź lotnicze z naniesionymi na nie adresami. Dzięki temu rachmistrz będzie wiedział, które budynki jeszcze musi odwiedzić. Dane w momencie wprowadzania ich do terminalu będą szyfrowane i przesyłane radiowo do centralnej bazy danych.

Do tej bazy danych będą trafiały także formularze wypełnione w internecie. Informację o tym, że ktoś taki formularz wysłał za pomocą sieci, będzie otrzymywał, także za pomocą terminalu, rachmistrz. W takiej sytuacji już do nas nie zapuka ani nie zadzwoni.

Aby skorzystać ze spisu przez internet, trzeba będzie wejść na stronę internetową: www.stat.gov.pl lub www.spis.gov.pl. Następnie trzeba wybrać zakładkę formularz elektroniczny. Pierwszym krokiem jest identyfikacja - podajemy PESEL oraz NIP, a jeśli nie posiadamy NIP-u, to system prosi o podanie miejsca urodzenia i nazwiska panieńskiego matki. Dzięki temu otrzymamy login i hasło, które będą ważne przez dwa tygodnie. Dzięki nim będziemy mogli zalogować się do systemu i wypełnić formularz spisowy. Jeśli ktoś zapomni hasła, będzie musiał skontaktować się z call center, pod numerem 800 800 800.

Będą dwa formularze

Spis zostanie przeprowadzony równocześnie jako badanie pełne i badanie reprezentacyjne, na dwóch rodzajach formularzy. Badanie pełne ma składać się z 16 pytań. 20 proc. Polaków zostało wylosowanych do badań reprezentacyjnych, bardziej obszernych. Ta wersja zawiera średnio 60 pytań - w tym 16 ze spisu pełnego.

W ramach spisu zostaną zebrane dane obejmujące m.in.: charakterystykę terytorialną, demograficzną, ekonomiczną i edukacyjną, a także migracje wewnętrzne i zagraniczne oraz charakterystykę etniczno-kulturową, ale też wzajemne relacje członków gospodarstwa domowego, rodziny, charakterystykę mieszkań i budynków.