"To ważna ustawa, wskazująca kierunek zaopiekowania się osobą, ale nie wprowadza mechanizmów, które miałby zlikwidować DPS" - powiedziała w Rozmowie o 7:00 w RMF24 Katarzyna Nowakowska, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej o szykowanej nowelizacji ustawy, która ma zmienić system opieki społecznej. "DPS będą jeszcze długo fundamentem systemu pomocy społecznej" - dodała.
Twoja przeglądarka nie obsługuje standardu HTML5 dla video
Ministerstwo skierowało do konsultacji projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Katarzyna Nowakowska w Rozmowie o 7:00 w RMF24 przyznała, że cel reformy ma być taki, żeby "każda osoba, która potrzebuje wsparcia, uzyskała je".
Twoja przeglądarka nie obsługuje standardu HTML5 dla audio
Reforma ma mieć charakter długofalowy. Nowakowska przyznała, że jej pełne wdrożenie może potrwać nawet dekadę. Wygląda na to, że to będzie dłuższa perspektywa. Wiele zależeć będzie od aktywności samorządów, które już dziś znacząco różnią się poziomem usług - podkreśliła wiceminister.
Wiceszefowa rodziny, pracy i polityki społecznej zaznaczyła, że cel zmian został określony jako poszerzenie możliwości wsparcia, a nie ograniczenie dostępu do instytucji.
Myślimy o rzeczach, które przez lata były niedoprecyzowane czy niesprawiedliwe. Chcemy pokazać, jakie są priorytety wsparcia, czyli co powinno się zadziać, przed skierowaniem osoby do DPS - wyjaśniła wiceszefowa resortu rodziny, pracy i polityki społecznej nawiązując do tzw. mieszkań wspomaganych.
Istotną częścią reformy jest rozwój mieszkań wspomaganych, które mają stanowić alternatywę dla opieki instytucjonalnej. To forma mieszkalnictwa, w której zapewniona jest całodobowa opieka, ale jest też zapewniona podstawowa prywatność. Taka osoba ma własną przestrzeń - przyznała Nowakowska. Zależy nam, aby mieszkanie wspomagane było docelowym miejscem zamieszkania - dodała.
Wyjaśniła przy okazji, że obecna ustawa opisuje mieszkania wspomagane jako takie, w których nie można świadczyć całodobowej opieki. Każdej osobie (...) przysługuje prawo do skierowania do domu pomocy społecznej. To, co robimy, to mówimy, że mieszkanie wspomagane również przysługuje zawsze wtedy, kiedy jest to możliwe - podsumowała.
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów reformy jest kwestia dzieci w DPS-ach. Zgodnie z planowanymi zmianami osoby niepełnoletnie nie będą już kierowane do tych placówek. Jak wyjaśniła Nowakowska, chodzi o uporządkowanie systemu, bo "funkcjonują dwa systemy obok siebie, to znaczy system pomocy społecznej i system wspierania rodziny i pieczy zastępczej".
W praktyce oznacza to, że dzieci mają trafiać do wyspecjalizowanych instytucji, takich jak regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne - dodała. Wiceminister podkreśliła przy tym, że obecni mali mieszkańcy DPS-ów nie zostaną przeniesieni. Są bezpieczni. Nikt tutaj nie ma takich zakusów, żeby odgórnie je przemieszczać - zapewniła Katarzyna Nowakowska.
Piotr Salak zapytał wiceminister z rekomendacji Polski 2050, czy reforma nie ma charakteru oszczędnościowego. Ona nie ma związku z kosztami - wyjaśniła Nowakowska. Jednocześnie przyznała, że dla samorządów opieka środowiskowa może być tańsza niż utrzymywanie mieszkańców w DPS-ach.
Padło też pytanie o średni koszt pobytu jednej osoby w domu pomocy społecznej. Nowakowska przyznała, że obecnie wynosi to około 7 tysięcy złotych miesięcznie. System finansowania opiera się głównie na środkach publicznych. W dziesięciu procent przypadków płaci rodzina, całą resztę pokrywa gmina - wskazała.
Wiceminister zaznaczyła, że planowany jest również szeroki audyt DPS-ów. On ma dwa zadania przed sobą. (...) wejście, sprawdzenie tych podstawowych kwestii (...), ale też sprawdzenie, jak właśnie wesprzeć domy pomocy społecznej - wyjaśniła. Kontrole mają mieć charakter współpracy, a nie sankcji, choć równolegle wzmocnione zostaną narzędzia formalnej kontroli, w tym możliwość wizyt niezapowiedzianych.