Czy Komisja Europejska utrudni wypłatę pieniędzy z SAFE po wecie prezydenta Nawrockiego? "Może być lekkie opóźnienie, a cały sens tego przedsięwzięcia opiera się na tym, by to była najtańsza i najszybsza formuła dozbrojenia polskiej armii. (...) Weto stawia jednak znak zapytania w kwestii dozbrojenia służby granicznej i policji" - mówił w Rozmowie o 7:00 w Radiu RMF24 były komisarz UE ds. budżetu i programowania finansowego Janusz Lewandowski. Czy rząd jest w stanie jeszcze zdobyć pieniądze z programu SAFE dla tych dwóch formacji? "W obecnej formule, bez ustawy, nie, ale w uchwale rządowej jest intencja, żeby pieniądze dla policji i straży granicznej, jakże potrzebne, zdobyć. Obie formacje są w trakcie wojny hybrydowej" - dodał.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Twoja przeglądarka nie obsługuje standardu HTML5 dla audio
Każdy pieniądz europejski jest warunkowany transparentnością i przejrzystością. Trzeba mieć czyste ręce - powiedział w Rozmowie o 7:00 w Radiu RMF24 eurodeputowany Janusz Lewandowski, zapytany o mechanizm warunkowości w unijnym programie SAFE. Były komisarz UE ds. budżetu i programowania finansowego podkreślił, że środki z programu będą - jak wszystkie fundusze unijne - powiązane z zasadami przejrzystości i kontroli.
Zdaniem gościa Piotra Salaka obawy o ewentualne blokowanie środków są przesadzone, ponieważ projekty są programowane na wiele lat i nie mogą być łatwo wstrzymane po zmianie rządu.
Była zmiana rządu w 2015 r., ale budżet wieloletni na lata 2014-2020 był już tak zaprogramowany, że PiS nie mógł tego zepsuć. Te pieniądze po prostu do Polski poszły - przypomniał.
Eurodeputowany bardzo ostro skrytykował decyzję prezydenta oraz narrację części opozycji. Według niego blokowanie programu może uderzyć w bezpieczeństwo kraju. Byłoby to przestępstwo przeciw polskiej racji stanu - stwierdził. Dodał również, że w jego ocenie weto to przykład upolitycznienia urzędu prezydenta.
Urząd prezydenta na telefon to jest wynaturzenie najwyższego urzędu w Polsce - stwierdził.
Janusz Lewandowski przekonywał, że mechanizm SAFE został w dużej mierze dopasowany do polskich potrzeb. Jak mówił, w trakcie prac w Komisji Europejskiej uwzględniono rolę Polski jako państwa frontowego NATO i UE.
Według gościa Radia RMF24 Polska ma otrzymać znaczącą część środków przeznaczonych na program, a zdecydowana większość pieniędzy ma trafić do krajowego przemysłu zbrojeniowego. 89 proc. tej puli popłynie do polskich zakładów zbrojeniowych - podkreślił Lewandowski. Jak dodał, udział firm niemieckich w tej części programu będzie minimalny - "mniej niż 0,4 proc.".
W rozmowie pojawił się także pomysł finansowania zbrojeń poprzez wykorzystanie części rezerw Narodowego Banku Polskiego. Według Lewandowskiego propozycja ta nie jest traktowana poważnie w Brukseli. To nie jest żaden program. To jest alibi - ocenił. Jego zdaniem takie koncepcje mogą wręcz osłabiać wiarygodność polskiego banku centralnego na rynkach finansowych.
Lewandowski odniósł się także do sytuacji międzynarodowej, zwłaszcza konfliktów na Bliskim Wschodzie i ich wpływu na bezpieczeństwo Europy. Jego zdaniem wojna w regionie może ograniczyć zdolność USA do wspierania Ukrainy, ponieważ część sprzętu wojskowego będzie kierowana na inne fronty.
To kolejny argument za tym, żeby nie opierać bezpieczeństwa wyłącznie na dostawach ze Stanów Zjednoczonych - ocenił. Według Lewandowskiego Europa powinna wzmacniać własny przemysł zbrojeniowy i dywersyfikować źródła uzbrojenia.
Eurodeputowany odniósł się również do budzącej kontrowersje umowy handlowej między UE a krajami Mercosur. W jego ocenie debata w Polsce jest przesadzona.
Problem Mercosuru został w Polsce nadmiernie rozhisteryzowany - powiedział gość Radia RMF24. Jak argumentował, w obliczu zmian w globalnym handlu Unia Europejska musi poszerzać swoje relacje gospodarcze i otwierać nowe rynki.