Czy tkanka tłuszczowa naprawdę potrafi „zapomnieć” o otyłości? Badania naukowców z Uniwersytetu Południowej Danii dają nadzieję milionom osób zmagających się z nadwagą. Okazuje się, że nawet po wielu latach nadmiaru kilogramów organizm może odzyskać zdrową tkankę tłuszczową, a „pamięć” otyłości nie jest nieodwracalna.
- Otyłość to nie tylko nadmiar kilogramów, ale też przewlekły stan zapalny w tkance tłuszczowej, który prowadzi do cukrzycy i chorób serca.
- Badania z Uniwersytetu Południowej Danii pokazują, że po dużej utracie wagi tkanka tłuszczowa może się zregenerować i odzyskać zdrowe funkcje.
- Nawet niewielka redukcja masy ciała (5-10 proc.) poprawia wrażliwość na insulinę i wspiera powstawanie zdrowszych komórek tłuszczowych.
Otyłość od lat uznawana jest za jedną z głównych przyczyn poważnych chorób cywilizacyjnych - cukrzycy typu 2, schorzeń sercowo-naczyniowych czy problemów metabolicznych. Jednak, jak wynika z badań opublikowanych w prestiżowym czasopiśmie "Nature Metabolism", to nie tylko kwestia masy ciała. Otyłość wiąże się również z przewlekłym stanem zapalnym w tkance tłuszczowej, który zaburza jej prawidłowe funkcjonowanie.
Tkanka tłuszczowa u osób z nadwagą staje się siedliskiem komórek układu odpornościowego, które wywołują stan zapalny. To właśnie on prowadzi do insulinooporności, a w konsekwencji do cukrzycy i chorób serca. "Otyłość to nie tylko nadmiar kilogramów - to także przewlekły stan zapalny toczący się w tkance tłuszczowej" - podkreślają naukowcy.
Zespół badaczy z Uniwersytetu Południowej Danii, kierowany przez Anne Loft, Jespera Grud Skata Madsena oraz Susanne Mandrup, postanowił zbadać, czy tkanka tłuszczowa może odzyskać swoje zdrowe funkcje po utracie wagi. Do tej pory nie było jasne, czy po zredukowaniu masy ciała tkanka tłuszczowa "pamięta" otyłość, czy też jej stan się regeneruje.
W badaniach programu ATLAS przeanalizowano zmiany w tkance tłuszczowej na trzech etapach terapii pacjentów po operacji bariatrycznej:
- Stan wyjściowy przed rozpoczęciem leczenia,
- Po umiarkowanej utracie wagi (5-10 proc. masy ciała) dzięki diecie,
- Dwa lata po operacji bariatrycznej, gdy pacjenci stracili 20-45 proc. masy ciała.
Po dwóch latach od operacji bariatrycznej naukowcy zaobserwowali rewolucyjne zmiany. Liczba komórek układu odpornościowego w tkance tłuszczowej znacząco spadła i zbliżyła się do poziomu obserwowanego u osób szczupłych. To istotna poprawa, ponieważ te komórki odpowiadają za przewlekły stan zapalny i obniżoną wrażliwość na insulinę.
Dodatkowo, w tkance tłuszczowej pojawiło się więcej komórek naczyń krwionośnych, co poprawia dostarczanie tlenu i składników odżywczych. Co więcej, ekspresja genów we wszystkich typach komórek wróciła do poziomu charakterystycznego dla osób szczupłych. To dowód na to, że tkanka tłuszczowa po utracie wagi może odzyskać zdrowe funkcje.
Co ciekawe, nawet niewielka redukcja masy ciała (5-10 proc.) przynosi pierwsze korzyści zdrowotne. Choć w tym etapie nie zaobserwowano jeszcze spadku stanu zapalnego, poprawiła się ogólnoustrojowa wrażliwość na insulinę. Naukowcy odnotowali także wzrost liczby specyficznych prekursorów komórek tłuszczowych oraz większą aktywność genów odpowiedzialnych za tworzenie nowych, zdrowszych komórek tłuszczowych. Oznacza to, że już umiarkowana utrata wagi może sprzyjać regeneracji tkanki tłuszczowej i poprawie metabolizmu.
Najważniejszy wniosek? Po znaczącej utracie masy ciała tkanka tłuszczowa w dużej mierze upodabnia się do tej obserwowanej u osób szczupłych. "Pamięć" otyłości nie jest tak trwała, jak wcześniej sądzono. Nawet po wielu latach walki z nadwagą organizm ma zdolność regeneracji i odzyskania zdrowych funkcji na poziomie komórkowym.
Badania te mają ogromne znaczenie dla osób zmagających się z otyłością. Pokazują, że nawet umiarkowana utrata wagi przynosi wymierne korzyści, a znaczna redukcja masy ciała może niemal całkowicie przywrócić zdrowie tkanki tłuszczowej.