Nowe, szeroko zakrojone badania naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis rzucają nowe światło na wpływ miejskiej zieleni na zdrowie serca. Wyniki sugerują, że to właśnie drzewa a nie trawniki, czy inne formy zieleni, mają kluczowe znaczenie w zmniejszaniu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych wśród mieszkańców miast. Jak piszą na łamach czasopisma "Environmental Epidemiology" autorzy, większy udział drzew w miejskim otoczeniu obniża ryzyko chorób serca u okolicznych mieszkańców o 4 proc.
- Drzewa w otoczeniu miejskim zmniejszają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych o 4 proc.
- Drzewa skutecznie filtrują powietrze, tłumią hałas i zapewniają cień.
- Inwestycja w drzewa to realna szansa na poprawę zdrowia całych społeczności miejskich.
- Bądź na bieżąco! Wejdź na stronę główną RMF24.pl
Analiza ponad 350 milionów zdjęć ulicznych pozwoliła badaczom na precyzyjne określenie, jaki odsetek powierzchni miejskich zajmują drzewa, trawniki oraz inne rodzaje zieleni, takie jak krzewy. Następnie dane te zestawiono z informacjami zdrowotnymi niemal 89 tysięcy kobiet uczestniczących w wieloletnim badaniu Nurses’ Health Study.
Wyniki okazały się jednoznaczne: wyższy udział drzew w otoczeniu miejskim wiązał się z 4-procentowym spadkiem ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Dla porównania, większa ilość trawników była związana z 6-procentowym wzrostem tego ryzyka, a inne formy zieleni, ze wzrostem na poziomie 3 proc.
Dotychczasowe badania opierały się głównie na zdjęciach satelitarnych, które nie pozwalają na tak dokładne rozróżnienie typów roślinności. Nowe badania wykorzystały zaawansowane algorytmy uczenia maszynowego do analizy zdjęć z poziomu ulicy, co umożliwiło dokładniejsze rozróżnienie między drzewami, trawnikami a innymi formami zieleni. Taka szczegółowa analiza pozwoliła na ocenę, jaki rodzaj zieleni faktycznie wpływa na zdrowie mieszkańców. Okazało się, że to właśnie obecność drzew w najbliższym otoczeniu domów ma największy, pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.
Naukowcy wskazują kilka możliwych przyczyn, dla których drzewa mają korzystniejszy wpływ na zdrowie niż trawniki czy krzewy. Drzewa lepiej filtrują powietrze, skuteczniej tłumią hałas i zapewniają większy efekt chłodzenia w upalne dni. Ponadto, w przeciwieństwie do trawników, nie wymagają regularnego koszenia, które może pogarszać jakość powietrza i zwiększać ekspozycję na pestycydy.
Z kolei trawniki, choć często postrzegane jako korzystna forma zieleni, mogą wiązać się z negatywnymi skutkami zdrowotnymi. Regularne koszenie, stosowanie nawozów i środków ochrony roślin nie wpływa korzystnie na zdrowie. Z kolei mniejsza zdolność do oczyszczania powietrza sprawia, że ich obecność nie przynosi takich korzyści jak drzewa.
Jak przypominają autorzy pracy, choroby sercowo-naczyniowe pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie. W samych Stanach Zjednoczonych w 2023 roku odpowiadały za ponad 900 tysięcy zgonów, co stanowi jedną trzecią wszystkich przypadków śmiertelnych. Do tej grupy zalicza się m.in. zawały serca, udary, niewydolność serca czy choroby naczyń obwodowych. Wyniki tych badań sugerują, że poprawa jakości miejskiej zieleni, zwłaszcza przez sadzenie i ochronę drzew, może stać się istotnym elementem profilaktyki zdrowotnej na poziomie społecznym.
Autorzy badania podkreślają, że ich analiza obejmowała głównie kobiety o podobnym pochodzeniu etnicznym i statusie społeczno-ekonomicznym, co może ograniczać możliwość uogólnienia wyników na całą populację. Ponadto, badanie opierało się na adresach zamieszkania, nie uwzględniając czasu spędzanego w innych miejscach. Mimo tych ograniczeń, obserwacje otwierają nowe perspektywy dla polityki zdrowotnej i urbanistycznej.
Eksperci podkreślają, że inwestycje w miejskie drzewa mogą przynieść wymierne korzyści zdrowotne, przewyższające efekty tradycyjnych działań, takich jak zakładanie trawników czy krzewów.
Badacze zwracają też uwagę, że poprawa stanu zdrowia serca mieszkańców nie musi opierać się wyłącznie na ich indywidualnych wyborach dotyczących stylu życia. Zmiany w otoczeniu, takie jak zwiększenie liczby drzew w miastach, mogą przynieść korzyści całym społecznościom.