Coraz więcej europejskich krajów zaleca swoim obywatelom posiadanie zapasu gotówki na wypadek awarii systemów cyfrowych. Takie zalecenia wydała m.in. Szwecja czy Holandia. Podobne stanowisko, jak przypomina serwis money.pl, prezentuje Narodowy Bank Polski, który podkreśla, że gotówka powinna być zawsze dostępna, akceptowana i bezpieczna.
- Banki centralne Szwecji i Holandii zalecają posiadanie zapasu gotówki na wypadek awarii systemów cyfrowych.
- NBP podkreśla, że gotówka powinna być zawsze dostępna, akceptowana i bezpieczna.
- Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
W ostatnich tygodniach temat gotówki powrócił na pierwsze strony europejskich mediów. Wszystko za sprawą zaleceń wydanych przez banki centralne Szwecji i Holandii oraz Europejski Bank Centralny. Szwedzki bank centralny rekomenduje, by każda dorosła osoba miała w domu minimum 1000 koron w gotówce. Władze zachęcają również do regularnego korzystania z banknotów i monet, by utrzymać sprawność systemu obiegu pieniądza. Podobne wytyczne pojawiły się w Holandii, gdzie tamtejszy bank centralny zaleca posiadanie zapasu gotówki wystarczającego na pokrycie podstawowych wydatków przez kilka dni.
W rekomendacjach pojawia się także sugestia, by w rodzinie korzystać z kart różnych banków oraz mieć dostęp do kilku cyfrowych metod płatności. Wszystko po to, by w razie awarii jednego systemu, można było skorzystać z alternatywnego rozwiązania.
Maciej Antes, rzecznik NBP, podkreśla, że Narodowy Bank Polski prowadzi szereg działań mających zapewnić dostępność gotówki i bezpieczeństwo obrotu gotówkowego. Jednym z kluczowych elementów jest powołana w 2019 roku Rada do spraw obrotu gotówkowego, zrzeszająca przedstawicieli najważniejszych instytucji rynku finansowego, banków, operatorów bankomatów, a także przedstawicieli administracji państwowej.
Rada ta odegrała szczególną rolę podczas pandemii oraz w pierwszych miesiącach wojny w Ukrainie, kiedy to bezpieczeństwo i dostępność gotówki stały się priorytetem. Efektem jej prac jest Narodowa Strategia Bezpieczeństwa Obrotu Gotówkowego, która ma zapewnić nieprzerwany dostęp do gotówki nawet w kryzysowych sytuacjach.
NBP przypomina również o słowach prezesa Adama Glapińskiego, który wielokrotnie podkreślał, że część pieniędzy powinna być przechowywana w gotówce - zarówno ze względów bezpieczeństwa państwowego, jak i osobistego. W przypadku awarii systemów cyfrowych, niedostępności bankomatów czy kart płatniczych, gotówka pozostaje niezawodnym środkiem płatniczym. Jednak bank centralny nie wydał konkretnych zaleceń w tym zakresie.
Z raportu NBP z 2024 roku wynika, że Polacy są bardzo przywiązani do gotówki. Aż 43 proc. ankietowanych deklaruje emocjonalny związek z polskimi banknotami, a niemal 56 proc. uznaje je za symbol narodowy. Jednak mimo tego przywiązania, dostęp do gotówki w Polsce staje się coraz trudniejszy.
Banki sukcesywnie ograniczają liczbę placówek, a operatorzy bankomatów skarżą się na rosnące koszty działalności. W czerwcu 2024 roku właściciel sieci Euronet, posiadający ponad 7,5 tys. bankomatów w Polsce, ograniczył wypłatę gotówki do 200 zł w jednej transakcji, co wywołało ogólnokrajową dyskusję na temat dostępności gotówki. Od lutego 2026 roku limit ten obowiązuje przy wypłatach BLIK-iem, a podobne zmiany wprowadza także sieć Planet Cash.
Coraz częściej pojawiają się też sygnały o brakach gotówki w bankomatach, co może prowadzić do powstawania tzw. "pustyń gotówkowych" - miejsc, w których dostęp do fizycznych pieniędzy jest utrudniony lub wręcz niemożliwy.
Od 2027 roku w całej Unii Europejskiej zacznie obowiązywać nowe prawo ograniczające maksymalną kwotę transakcji gotówkowej do 10 tys. euro (ok. 43 tys. zł). Dodatkowo, przy płatnościach powyżej 3 tys. euro (ok. 13 tys. zł), konieczna będzie weryfikacja tożsamości osoby dokonującej transakcji. Poszczególne kraje członkowskie będą mogły wprowadzać jeszcze niższe limity.
Celem tych zmian jest zwiększenie przejrzystości finansowej oraz skuteczniejsza walka z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Nowe przepisy obejmą wszystkie waluty obowiązujące w krajach Unii Europejskiej.