24 lutego 2022 roku rozpoczęła się rosyjska inwazja na Ukrainę. Jak wyglądały pierwsze dnie i tygodnie walk, podczas których Ukraina stanęła w obliczu brutalnych ataków sił Moskwy, ale także pokazała niezwykłą determinację i jedność w obronie swojej niepodległości?

REKLAMA

  • Równo cztery lata temu rozpoczęła się rosyjska inwazja na Ukrainę.
  • W poniższym artykule opisujemy pierwsze dni pełnoskalowej wojny.
  • Więcej ważnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.

4. rocznica inwazji Rosji na Ukrainę. Tak wyglądały pierwsze dni wojny

Rosyjska inwazja rozpoczęła się wczesnym rankiem 24 lutego 2022 roku. Prezydent Rosji Władimir Putin w przemówieniu wydał rozkaz przeprowadzenia "specjalnej operacji wojskowej" w Donbasie, argumentując to potrzebą "demilitaryzacji i denazyfikacji Ukrainy". Rosyjskie wojska zaatakowały Ukrainę z trzech stron - od północy, w tym z Białorusi, od wschodu i od południa, z zaanektowanego w 2014 roku Krymu.

Główne uderzenia skierowano na Kijów, Charków, Sumy i Czernihów, a także południowe regiony kraju. Już w pierwszych godzinach inwazji rozpoczęły się ataki rakietowe na lotniska, bazy wojskowe i infrastrukturę krytyczną. Ówczesny dowódca Sił Powietrznych Ukrainy, gen. Mykoła Ołeszczuk, wspominał w sierpniu 2023 roku, że tego dnia wydał dwa rozkazy - opuszczenia ukraińskiej przestrzeni bądź lądowania na najbliższym lotnisku przez samoloty pasażerskie oraz poderwania wszystkich maszyn wojskowych. Zrozumiałem, że pierwsze uderzenia, które zostaną przeprowadzone na nasze państwo, zostaną skierowane na nasze lotniska wojskowe, obiekty infrastruktury krytycznej, przeciwlotnicze systemy rakietowe i radary - mówił.

Rosjanie liczyli na szybkie przełamanie ukraińskiej obrony i zdobycie stolicy w ciągu kilku dni. Napotkali jednak zdecydowany opór - ukraińskie siły zbrojne, wspierane przez oddziały obrony terytorialnej i ochotników, skutecznie broniły kluczowych miast i węzłów komunikacyjnych.

Four years ago today, the cold dawn of February 24, 2022, didn't bring the sun, it brought the scream. The first siren in Kyiv didnt just break the silence; it shattered a lifetime of peace, echoing through the hollowed-out streets like a funeral dirge for the world we once knew pic.twitter.com/Rgz7HBlpwd

uarealitynowFebruary 23, 2026

Pierwsze dni wojny w Ukrainie. Mobilizacja i opór Ukraińców

W pierwszych dniach inwazji Ukraina broniła się głównie sprzętem pochodzącym z czasów ZSRR. Choć jeszcze przed wybuchem pełnoskalowej wojny Stany Zjednoczone oraz inne państwa Zachodu przekazały Ukraińcom lżejszą broń, w tym ręczne przeciwpancerne pociski kierowane Javelin, była to jedynie niewielka część potrzebnego uzbrojenia.

Już 25 lutego prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podpisał dekret o powszechnej mobilizacji. W ciągu kilku dni do walki zgłosiły się dziesiątki tysięcy ochotników. W Kijowie i innych miastach rozdawano broń cywilom, a władze lokalne organizowały obronę terytorialną.

Possibly previously unseen video.Russian serviceman films as a Russian Kamov Ka-52 attack helicopter gets hit with MANPADS by the Ukrainians over Hostomel in Ukraine's Kyiv Oblast.March 2022. pic.twitter.com/WnHYANhQkx

Archer83AbleFebruary 23, 2026

W obliczu rosyjskiej agresji Ukraina zwróciła się o pomoc do państw zachodnich. Ukraiński prezydent prowadził rozmowy z przywódcami USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Polski i innych krajów, apelując o dostawy broni, sankcje wobec Rosji i wsparcie humanitarne.

Już w pierwszych dniach pełnoskalowej wojny Unia Europejska, Stany Zjednoczone i inne państwa wprowadziły bezprecedensowe sankcje gospodarcze wobec Rosji, w tym wykluczenie rosyjskich banków z systemu SWIFT. Do Ukrainy zaczęły napływać transporty broni i sprzętu wojskowego.

Rosyjskie straty i niepowodzenia

Rosjanie początkowo szybko zdobywali kolejne tereny, a zajęcie Kijowa wydawało się kwestią czasu. Rosyjskie oddziały rozpoznawcze dotarły na przedmieścia ostrzeliwanej stolicy, a inne jednostki przejęły kontrolę nad Czarnobylską Elektrownią Jądrową oraz miejscowościami w pobliżu Kijowa, takimi jak Bucza czy Borodzianka. W Polsce obawiano się wówczas najgorszego scenariusza.

Pomimo przewagi liczebnej i technologicznej, rosyjskie wojska nie zdołały zrealizować planu błyskawicznego zajęcia Ukrainy. Kolumny pancerne były zatrzymywane przez ukraińskie zasadzki, a morale rosyjskich żołnierzy szybko spadało. W mediach pojawiały się doniesienia o porzucaniu sprzętu i dezercjach.

February 24, 2022.A stunned Ukrainian girl watches as Russian forces commence the assault on the Hostomel Airport in Ukraine's Kyiv Oblast.Russian helicopters pass just next to her apartment, while sounds of battle can be heard in the distance and piles of smoke seen rising... pic.twitter.com/YxDrekXeA6

Archer83AbleFebruary 24, 2026

Trwająca od początku inwazji bitwa o Kijów formalnie zakończyła się na początku kwietnia, wraz z wygraniem przez Ukraińców walki o strategicznie ważne miasto Hostomel. Rosjanom nie pozostało nic innego, jak wycofać się z obwodu kijowskiego. Trzydniowa operacja zajęcia Kijowa zakończyła się sromotną klęską.

Niemniej jednak, okupacja przez Rosjan obwodu kijowskiego - podobnie jak innych obszarów Ukrainy - była bardzo brutalna. Dopiero gdy wojska rosyjskie wycofały się z podkijowskich miejscowości, na światło dzienne wyszły popełnione przez nich zbrodnie. Ich symbolem stała się Bucza, w której znaleziono ciała ok. 1000 cywilów, z których ponad 650 albo zostało zastrzelonych, albo zginęło od odłamków pocisków. Na części ciał były ślady tortur. Podobnie jak w innych częściach kraju, gdzie stanął but rosyjskiego żołnierza, tak i tam dochodziło również do gwałtów.

Kryzys humanitarny i uchodźcy

Rosyjska inwazja wywołała największy kryzys uchodźczy w Europie od czasów II wojny światowej. W ciągu pierwszych dwóch tygodni wojny Ukrainę opuściło ponad 2 miliony osób, głównie kobiet i dzieci. Najwięcej uchodźców przyjęła Polska, która od pierwszych dni wojny otworzyła granice i uruchomiła szeroko zakrojoną pomoc humanitarną.