10 państw z rejonu Morza Północnego i Bałtyckiego, w tym Polska, przygotowuje się na potencjalny kryzys lub wojnę. Będą współpracować w zakresie opracowania wspólnych planów ewakuacji ludności. To odpowiedź na doświadczenia z konfliktu w Ukrainie.
- Więcej ważnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.
Kilka państw regionu Morza Bałtyckiego i Europy Północnej przygotowuje się do zacieśnienia współpracy w przypadku poważnego kryzysu, a nawet wojny. Oświadczenie rządu szwedzkiego wspomina o wspólnym memorandum mającym na celu uregulowanie "przepływu osób przez granice w przypadku kryzysu" - donosi niemiecki magazyn informacyjny "Focus".
Projekt opiera się na doświadczeniach z rosyjskiego ataku na Ukrainę, podczas którego miliony ludzi zostały tymczasowo przesiedlone do innych regionów lub krajów.
W komunikacie szwedzkiego ministerstwa obrony podkreślono - jak zwraca uwagę serwis Forsal.pl - że czasowe przemieszczenie części ludności pozwala państwu prowadzić działania obronne, jednocześnie zapewniając ochronę cywilom.
Porozumienie dotyczy 10 państw: Polski, Niemiec, Estonii, Łotwy, Litwy, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Islandii i Danii. Wszystkie z nich są członkami NATO, wszystkie odczuły w ostatnich latach wzrost zagrożenia ze strony Rosji.
Podczas wirtualnego spotkania w lutym przedstawiciele państw uczestniczących podpisały stosowny dokument - informuje "Focus". Ma on na celu wczesne zaplanowanie sposobu organizacji transportu, kontroli granicznych i tworzenia ośrodków recepcyjnych w razie sytuacji kryzysowej. Zawiera on również plany specjalnych korytarzy ewakuacyjnych oraz procedury rejestracji osób po ich przybyciu do nowego kraju.
Specjalną ochroną mają być objęte osoby najbardziej narażone: dzieci, seniorzy i niepełnosprawni.
Przypomnijmy, że w czerwcu 2025 r. w Polsce weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego sposobu ewakuacji ludności oraz zabezpieczenia mienia. Zakłada m.in. rozszerzenie zadań, z których muszą wywiązać się samorządy.
Ewakuację ludności przeprowadza się w sposób uwzględniający osiem czynników:
- weryfikację planu ewakuacji ludności w zależności od rodzaju zagrożenia i przyjętych kierunków ewakuacji;
- alarmowanie personelu i zespołu ds. ewakuacji przeznaczonych do jej organizowania i prowadzenia;
- informowanie ludności o zarządzonej ewakuacji, miejscach koncentracji i rodzajach środków transportu oraz o kierunkach przemieszczania;
- kierowanie ewakuacją ludności, z uwzględnieniem zadań zespołów wspomagających procesy planowania, organizowania, koordynowania i nadzoru jej przebiegu;
- samoewakuację ludności;
- prowadzenie spisu ludności, dóbr kultury i mienia ewakuowanych przygotowanymi środkami transportu;
- przyjęcie i ewidencję ewakuowanej ludności w wyznaczonych miejscach czasowego pobytu;
- zapewnienie bezpiecznego powrotu do miejsc zamieszkania.
Rozporządzenie nakłada również nowe zadania na jednostki samorządu terytorialnego - wójtów (burmistrzów, prezydentów miasta), starostów i wojewodów.
Zgodnie z nowymi przepisami, wójt (burmistrz, prezydent miasta) na obszarze zagrożenia musi niezwłocznie podjąć działania związane z przygotowaniem do ewakuacji. Do jego zadań należy m.in. ustalenie obszarów pierwszej ewakuacji, oszacowanie liczby osób do ewakuacji, w tym szczególnie tych potrzebujących transportu, wyznaczenie głównych dróg i linii kolejowych do ewakuacji oraz lokalizacji punktów zbiórki i ich oznakowania.
Ponadto musi wyznaczyć zasoby obrony cywilnej, środki transportu, a także opracować sposób zabezpieczenia najcenniejszego mienia i dóbr kultury. Jest też odpowiedzialny za skuteczne powiadamianie ludności, upublicznianie komunikatów ostrzegawczych oraz identyfikację potrzeb wsparcia od organów wyższego szczebla. Wszystkie te działania mają na celu zapewnienie sprawnej i skutecznej ewakuacji w sytuacji zagrożenia.
Podobnie działania muszą podjąć starostowie oraz wojewodowie na wyższych szczeblach samorządowych.
Zapisy zakładają również ograniczenie mienia zabieranego przez ewakuowaną ludność. Podczas ewakuacji należy ograniczyć zabierane mienie do tego, które jest niezbędne do przetrwania przez 72 godziny.