"To, że świat stał się dużo bardziej niestabilny, niż jeszcze nie tak dawno temu, kiedy prowadziłem to muzeum, ma znaczenie dla działania wszystkich instytucji. Dla muzeum POLIN o tyle większe, że przyjmowało wiele grup Izraelczyków, żeby im pokazać historię polskich Żydów. Teraz przez jakiś czas nie będą przyjeżdżać, nad czym ubolewam" - powiedział w Porannej rozmowie RMF FM prof. Dariusz Stola, dyrektor POLIN, który dziś powtórnie obejmuje pieczę nad instytucją. "To, co się zmieniło na gorsze, to wzrost antysemityzmu w Polsce" - dodał.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Prof. Dariusz Stola został powołany na stanowisko dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie na pięcioletnią kadencję. Stola był już szefem tej placówki w latach 2014-2019. Jest historykiem, profesorem w Instytucie Studiów Politycznych PAN i w Collegium Civitas, członkiem zespołu Ośrodka Badań nad Migracjami UW.
W Porannej rozmowie w RMF FM był pytany o sobotni atak USA i Izraela na Iran. Nie jestem specjalistą od Bliskiego Wschodu, natomiast jest to region, który bardzo łatwo zdestabilizować, a trudno ustabilizować. On już od paru ładnych lat był niestabilny. Teraz pytanie, czy to będzie ogólna wojna bliskowschodnia, na jaką się niestety zapowiada, czy nie (…). Zmiana na świecie polega na tym, że do końca nikt nie wie, co się dzieje - powiedział prof. Stola, dodając: Chciałbym wierzyć w pojednanie izraelsko-palestyńskie.
Czy działanie Benjamina Netanjahu to pokłosie przeszłości Izraela? Czy Izrael wciąż broni się, by nie wróciła sytuacja z okresu Holokaustu? Czy pamięć o Holokauście blednie? O to także pytał Tomasz Terlikowski swojego gościa.
Z pewnością jest to "wdrukowane" w korzenie Izraela (…). Przywódcy Iranu od lat mówili, że ich celem jest zniszczenie Izraela. Od dłuższego czasu to nie jest już państwo bliskowschodnie założone i kierowane przez przybyszów z Europy Wschodniej. Już nie ludzie urodzeni w Płońsku, Lwowie czy Białymstoku rządzą Izraelem. Rzeczywiście to duża zmiana – z państwa, które przez kilka dziesięcioleci było rządzone przez partię lewicowych syjonistów i podkreślam - w dużej części polskiego pochodzenia. Teraz to już jest historia - powiedział nasz gość. W tej chwili Izraelem rządzi prawica, przypomniał Tomasz Terlikowski.
Pierwszy dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, który 2 marca na nowo obejmuje pieczę nad instytucją, wspomniał, że jego zdaniem widoczny jest wzrost antysemityzmu w Polsce, lecz niewynikający jedynie z działań Izraela np. w Strefie Gazy.
Jest rodzaj nasilenia nienawiści do Żydów jako takich, to jest bardzo ciekawe. Można krytykować rządy każdego kraju czy stosować krytykę ideologii syjonistycznej, ale to, co jest uzasadnione, trzeba odróżniać od tego, jest ewidentnie przejawem nienawiści - powiedział prof. Stola.
Antysemityzm prawicowy jest w Polsce obecnie dużo silniejszy, bo jest on zakorzeniony w setkach lat Kościołów chrześcijańskich. Kościół katolicki odciął się od tego raptem 50 lat temu. Dla historyka to jest niewiele - w perspektywie tysiąclecia - powiedział prof. Dariusz Stola.
Dyrektora powtórnie powołała ministra kultury Marta Cienkowska. Dotychczasowy dyrektor instytucji Zygmunt Stępiński będzie pełnił funkcję zastępcy dyrektora. Prof. Stola zarządzał już instytucją w latach 2014-2019. W maju 2019 r. został ponownie wybrany na to stanowisko przez 15-osobową komisję konkursową. Mimo zwycięstwa ówczesny minister kultury Piotr Gliński nie powołał go na kolejną kadencję. W konsekwencji obowiązki dyrektora przejął dotychczasowy zastępca Stoli Zygmunt Stępiński, który później formalnie został dyrektorem placówki. Również o powrót do muzeum pytaliśmy prof. Stolę w Porannej rozmowie w RMF FM.
To pokazuje, że jeszcze rządy prawa cokolwiek znaczą. Ja po prostu wtedy wygrałem konkurs, który minister Gliński ogłosił, ustalił jego reguły i powołał komisję konkursową, a następnie zignorował jego wyniki, do czego był prawnie zobowiązany - powiedził prof. Stola.
Wiele razy pytałem go "dlaczego" i za każdym razem odpowiadał mętnie. Wiadomo, jak ktoś opowiada mętnie, a jest w miarę inteligentny, to coś ukrywa albo kłamie. Nigdy nie powiedział, jakie były prawdziwe powody. Publicznie mówił, że upolityczniłem instytucję. To śmieszne. Niech pokaże trzy takie fakty (...). Jeśli wystawa o roku 68. jest upolitycznieniem, to każda książka historyczna jest upolitycznieniem. To pokazuje "rewanż PRL-u", który wraca w takich momentach. To, że politykom prawicowym nie podobała się wystawa o kampanii antyżydowskiej w 68. roku, to było dla mnie szokujące - stwierdził gość Porannej rozmowy w RMF FM.
Drugi zarzut, który był formułowany publicznie, to to, że Muzeum POLIN odmówiło współpracy przy konferencji na temat Lecha Kaczyńskiego i jego zaangażowania dla Izraela, przypomniał Tomasz Terlikowski. To kłamstwo - powiedział prof. Dariusz Stola.
Rozmawiałem o tym z panią Kaczyńską i jakimś przybyszem z Fundacji im. Lecha Kaczyńskiego. Powiedziałem, że owszem, można zrobić tę konferencję, robimy różne, ale jest potrzebny partner akademicki. Jeśli coś robimy, to ma mieć charakter naukowy, a nie polityczny czy dyplomatyczny. Oni się obrazili i wyszli - poinformował prof. Stola.
Chcę zachęcić do udziału w akcji "Żonkile". To jest akcja na 19 kwietnia, na rocznicę powstania w getcie warszawskim. Ona po pierwsze przypomina Warszawiakom ważne wydarzenie w historii naszego miasta, ale jest to też akcja szersza - w Polsce i na świecie. Drukujemy 400 tys. papierowych żonkili. Przypnijmy do ubrania te papierowe żonkile jako znak pamięci. Szkoły, biblioteki, domy kultury biorą w tym udział - powiedział prof. Stola.
Na rozmowę Tomasza Terlikowskiego zapraszamy tuż po godz. 8:00 do RMF FM, internetowego Radia RMF24, na stronę RMF24.pl, aplikacji RMF ON i naszych mediów społecznościowych.
Jeśli nie chcesz, aby umknęła Ci Rozmowa w RMF, subskrybuj nasz kanał na YouTube https://www.youtube.com/@RMF24Video.
Słuchacze RMF FM i Radia RMF24 oraz użytkownicy portalu RMF24.pl mogą mieć swój udział w Porannej Rozmowie w RMF FM. Wystarczy, że prześlą pytania, które prowadzący zada swoim gościom.
Należy wpisać je w poniższej formatce lub wysłać na adres fakty@rmf.fm.
Jeśli nie wyświetla Wam się formatka, znajdziecie ją pod tym adresem: >>>TUTAJ<<<.