W województwie warmińsko-mazurskim odnotowano najniższy od 2018 roku odsetek uczniów szkół podstawowych noszących zbyt ciężkie tornistry. Najnowsze badania Państwowej Inspekcji Sanitarnej pokazują, że tylko 10,6 proc. dzieci przekracza zalecaną wagę plecaka, co jest efektem wieloletnich działań edukacyjnych i profilaktycznych.
- Tylko 10,6 proc. uczniów szkół podstawowych w woj. warmińsko-mazurskim nosi plecaki przekraczające 15 proc. masy ich ciała - to najniższy wynik od 2018 roku.
- Największy problem przeciążonych tornistrów dotyczy czwartoklasistów, ale i w tej grupie odnotowano znaczną poprawę.
- Działania edukacyjne i możliwość zostawiania części przyborów w szkole przyczyniły się do poprawy sytuacji, jednak profilaktyka nadal pozostaje kluczowa.
- Więcej najważniejszych informacji na stronie głównej RMF24.pl
W 2025 roku w województwie warmińsko-mazurskim przeprowadzono szeroko zakrojoną akcję ważenia szkolnych tornistrów. Pracownicy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie odwiedzili 45 szkół podstawowych, obejmując badaniami aż 11 463 uczniów z 675 oddziałów. Celem było sprawdzenie, czy dzieci nie noszą zbyt ciężkich plecaków, co mogłoby negatywnie wpływać na ich zdrowie i postawę ciała.
Zgodnie z zaleceniami Głównego Inspektoratu Sanitarnego, waga szkolnego plecaka nie powinna przekraczać 15 proc. masy ciała dziecka. Najnowszy raport WSSE wskazuje, że tylko 10,6 proc. uczniów przekroczyło tę normę. To najlepszy wynik od 2018 roku i wyraźna poprawa w porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy przeciążone tornistry miało 12 proc. uczniów.
Zdaniem ekspertów z WSSE w Olsztynie, na poprawę sytuacji znacząco wpłynęły prowadzone od lat działania edukacyjne. Szkoły regularnie informują uczniów i rodziców o zagrożeniach związanych z noszeniem zbyt ciężkich plecaków oraz o sposobach ich odciążania. Dodatkowo, wszystkie placówki zapewniają uczniom możliwość pozostawiania części podręczników i przyborów w szafkach lub specjalnie wydzielonych miejscach, co pozwala ograniczyć codzienny ciężar noszony przez dzieci.
Jak podkreśla Hanna Skierś z oddziału higieny dzieci i młodzieży WSSE, obecnie rzadko zdarzają się przypadki, by najmłodsi uczniowie byli zmuszeni dźwigać wyjątkowo ciężkie tornistry. Choć sporadycznie pojawiają się plecaki ważące nawet 10 kg, to sytuacje, w których dzieci z najmłodszych klas miały tak duże obciążenie, należą już do przeszłości.
Analiza wyników badań pokazuje, że największy problem przeciążonych plecaków dotyczy czwartoklasistów - aż 19,8 proc. z nich nosi tornistry przekraczające zalecaną wagę. Mimo to, także w tej grupie odnotowano znaczącą poprawę - w porównaniu z 2024 rokiem odsetek ten spadł o blisko 6 punktów procentowych. Najlepiej wypadli uczniowie klas ósmych, spośród których tylko 1,5 proc. miało zbyt ciężkie plecaki.
Wśród rekordzistów znalazł się uczeń ósmej klasy, którego plecak ważył aż 11,2 kg przy masie ciała 54,8 kg. Najwyższy procentowy stosunek wagi tornistra do masy ciała odnotowano u pierwszoklasisty - jego plecak ważył 5,5 kg, co stanowiło aż 31,8 proc. jego masy ciała.
Pracownicy WSSE zwracają uwagę, że w plecakach uczniów często znajdują się nie tylko niezbędne podręczniki i przybory szkolne, ale także dodatkowe piórniki, gry, zabawki, albumy, a nawet książki wypożyczone z biblioteki. Dzieci noszą również pełne bidony, butelki z wodą, termosy oraz buty na zmianę. Dodatkowym problemem bywa sama konstrukcja plecaków - niektóre modele są ciężkie już w stanie pustym, ze względu na zastosowane usztywnienia i stelaże.
Mimo wyraźnej poprawy, inspekcja sanitarna podkreśla, że działania profilaktyczne muszą być kontynuowane. Kluczowe jest kształtowanie nawyków związanych z właściwym doborem plecaka oraz regularnym sprawdzaniem jego zawartości. Tylko w ten sposób można skutecznie chronić dzieci przed problemami zdrowotnymi wynikającymi z noszenia zbyt ciężkich tornistrów.
Wyniki badań z województwa warmińsko-mazurskiego pokazują, że konsekwentna edukacja i współpraca szkół z rodzicami przynoszą wymierne efekty. Jednak, jak podkreślają specjaliści, nie można spocząć na laurach - troska o zdrowie i prawidłową postawę dzieci powinna być stałym elementem szkolnej codzienności.