Japońscy naukowcy dokonali przełomowego odkrycia w dziedzinie leczenia męskiej niepłodności. Zespół badaczy z Uniwersytetu w Kioto wykazał, że celowane podanie informacyjnego RNA (mRNA) może przywrócić produkcję plemników, a tym samym płodność u samców myszy dotkniętych genetycznym defektem. Wyniki tych badań, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Stem Cell Reports" otwierają nowe perspektywy dla terapii genetycznych w leczeniu niepłodności u mężczyzn.
- Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl
Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, nawet 10 proc. par na świecie zmaga się z problemem niepłodności. W około połowie przypadków przyczyna leży po stronie mężczyzny. Często źródłem problemu są wady genetyczne, które zaburzają proces powstawania plemników, prowadząc do trwałej niepłodności.
Dotychczasowe metody leczenia niepłodności o podłożu genetycznym są ograniczone i często nieskuteczne. Zespół kierowany przez profesora Takashiego Shinoharę postanowił opracować innowacyjną technikę, która pozwoli na tymczasowe "naprawienie" defektu genetycznego bez trwałej modyfikacji genomu. W tym celu naukowcy wykorzystali mRNA, cząsteczkę, która przenosi informację genetyczną niezbędną do produkcji określonego białka.
Badacze wstrzyknęli mRNA bezpośrednio do jąder samców myszy. To pozwoliło dostarczyć instrukcję tworzenia brakującego białka do odpowiednich komórek, zarówno komórek produkujących plemniki, jak i do komórek Sertolego, które pełnią kluczową rolę w procesie spermatogenezy. W pierwszej fazie eksperymentu naukowcy potwierdzili, że mRNA trafia do właściwych komórek i jest przez nie wykorzystywane.
Następnie autorzy pracy przystąpili do kluczowej części badania, sprawdzenia, czy podanie mRNA może przywrócić płodność u myszy z określonym defektem genetycznym w komórkach Sertolego, który uniemożliwia produkcję plemników. To o tyle istotne, że ten sam defekt odpowiada także za niektóre przypadki niepłodności u ludzi.
Okazało się, że już dwudniowa aktywność mRNA wystarczyła, aby odblokować proces spermatogenezy u genetycznie niepłodnych myszy. Co więcej, plemniki uzyskane od leczonych samców były zdolne do zapłodnienia komórek jajowych metodą in vitro, a z tak utworzonych embrionów narodziły się zdrowe młode.
Odkrycie to stanowi dowód na to, że terapia mRNA może tymczasowo, skutecznie naprawić konkretny defekt genetyczny będący przyczyną męskiej niepłodności, przynajmniej w modelu zwierzęcym. Zastosowanie mRNA, które działa tylko przez krótki czas, eliminuje ryzyko trwałych zmian genetycznych, co jest istotnym atutem tej metody.
Przed naukowcami stoją jednak kolejne wyzwania. Konieczne są dalsze badania na zwierzętach, które pozwolą ocenić bezpieczeństwo i skuteczność terapii przed rozpoczęciem prób klinicznych u ludzi.
Terapie oparte na mRNA zyskały w ostatnich latach rozgłos, głównie dzięki szczepionkom przeciwko COVID-19. Prace nad tą metodą wyrózniono w 2023 roku Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny. Najnowsze badania pokazują, że potencjał tej technologii jest znacznie szerszy i może znaleźć zastosowanie również w leczeniu chorób genetycznych, które dotychczas były nieuleczalne. Opracowana metoda może w przyszłości stać się przełomem w walce z męską niepłodnością, a także inspiracją do poszukiwania nowych rozwiązań w innych dziedzinach medycyny.