Od połowy kwietnia 2026 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. Zmiany budzą wiele pytań wśród pracowników, którzy obawiają się utraty prawa do zasiłku chorobowego. Eksperci uspokajają jednak, że nowe regulacje nie są rewolucyjne, a ich głównym celem jest doprecyzowanie dotychczasowych zasad. Sprawdzamy, co dokładnie się zmieniło i na co warto zwrócić uwagę, by nie narazić się na utratę świadczenia.
- Nowe przepisy precyzują, za jakie działania podczas L4 można stracić zasiłek chorobowy.
- Czynności incydentalne, wymuszone ważnymi okolicznościami, nie są traktowane jako praca zarobkowa.
- Od 2027 roku zwolnienie lekarskie będzie można mieć tylko w jednym miejscu pracy, jeśli w drugim można pracować mimo choroby.
- Więcej najważniejszych informacji na stronie głównej RMF24.pl
Od połowy kwietnia 2026 roku obowiązują nowe zasady dotyczące korzystania ze zwolnień lekarskich. Zgodnie z nowymi przepisami, osoba przebywająca na L4 może stracić prawo do zasiłku chorobowego, jeśli w trakcie zwolnienia podejmie pracę zarobkową lub wykona czynności sprzeczne z celem zwolnienia. W praktyce oznacza to, że każda aktywność, która może utrudnić lub wydłużyć proces leczenia, może skutkować utratą świadczenia.
Eksperci podkreślają jednak, że nie jest to rewolucja w przepisach. Nowe regulacje w dużej mierze powtarzają dotychczasowe orzecznictwo sądowe i mają na celu przede wszystkim ułatwienie interpretacji przepisów zarówno pracownikom, jak i pracodawcom.
Dr Tomasz Lasocki z Wydziału Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej powiedział PAP, że nowe przepisy w sprawie przesłanek do utraty prawa do zasiłku chorobowego mają przede wszystkim ułatwić osobom, które czytają ustawę, jej lepsze zrozumienie.
CZYTAJ TEŻ: Ważny komunikat dla pracowników. Te zmiany odczuje każdy zatrudniony
Kluczową zmianą jest doprecyzowanie, czym jest "aktywność niezgodna z celem zwolnienia". Nowe przepisy jasno wskazują, że wykonywanie pracy zarobkowej podczas L4 jest zabronione. Jednak nie każda czynność wykonana w trakcie zwolnienia zostanie uznana za naruszenie przepisów. Czynności incydentalne, wymuszone istotnymi okolicznościami (np. podpisanie pojedynczej faktury czy załatwienie pilnej sprawy), nie są traktowane jako praca zarobkowa, o ile nie zostały wykonane na polecenie pracodawcy.
Ważne jest również przestrzeganie zaleceń lekarza. Jeśli lekarz zalecił leżenie w łóżku, a osoba na zwolnieniu zignoruje to zalecenie, może narazić się na utratę prawa do zasiłku. Każda sytuacja jest oceniana indywidualnie, a obowiązek wykazania, że podejmowane działania nie wpłynęły negatywnie na proces leczenia, spoczywa na osobie przebywającej na L4.
Eksperci wskazują, że nie wszystkie aktywności podczas zwolnienia lekarskiego są zakazane. Przykładowo, spacer ze złamaną ręką nie powinien być problemem, o ile nie zagraża rekonwalescencji. Jednak wyjazd zagraniczny z ciężkimi bagażami czy wykonywanie prac fizycznych może już budzić wątpliwości podczas ewentualnej kontroli.
Nie trzeba udowadniać, że wyjazd był np. do sanatorium - wystarczy wykazać, że nie przeszkodził on w leczeniu. Kluczowe jest, by nie podejmować czynności, które mogą wydłużyć czas powrotu do zdrowia.
Nie można wykonywać takich czynności, które wydłużą nieobecność w pracy. Nie chodzi o to, że ja muszę udowodnić, że jadę do sanatorium, np. do Egiptu. Wystarczy, że wykażę, że ten wyjazd nie przeszkodzi mi w powrocie do zdrowia.
Jedną z najważniejszych zmian, które wejdą w życie od 2027 roku, jest możliwość korzystania ze zwolnienia lekarskiego tylko w jednym miejscu pracy, jeśli w drugim można pracować mimo choroby. Dotychczas osoby zatrudnione w kilku miejscach musiały przebywać na zwolnieniu we wszystkich zakładach pracy, nawet jeśli w jednym z nich mogły wykonywać swoje obowiązki. Nowe przepisy mają na celu ograniczenie zbędnych kosztów dla pracodawców i państwa.
Nowa ustawa precyzuje, że pracą zarobkową jest każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od podstawy prawnej jej wykonywania. Natomiast czynności incydentalne, do których wykonania w okresie zwolnienia zmuszają istotne okoliczności (z wyłączeniem polecenia pracodawcy), nie są traktowane jako praca zarobkowa. Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to natomiast wszelkie działania, które mogą utrudnić lub wydłużyć proces leczenia lub rekonwalescencję.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych regularnie kontroluje osoby przebywające na zwolnieniach lekarskich. Kontrola może dotyczyć zarówno przestrzegania zaleceń lekarskich, jak i podejmowania pracy zarobkowej. Eksperci podkreślają, że każda sytuacja jest oceniana indywidualnie, a najważniejsze jest zachowanie zdrowego rozsądku i przestrzeganie zaleceń lekarza podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego.