Kancelaria Sejmu uważa, że prezydent Karol Nawrocki - przyjmując ślubowanie tylko od dwóch z sześciu sędziów wybranych do Trybunału Konstytucyjnego - "nadużywa władzy". Z kolei sędzia Trybunału Konstytucyjnego Jakub Stelina twierdzi, że prezydent ma obowiązek przyjęcia przysięgi od wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego z wyjątkiem "skrajnych przypadków".
- Kancelaria Sejmu ocenia, że decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu ślubowania tylko od dwóch z sześciu sędziów może stanowić nadużycie władzy.
- Sędzia TK Jakub Stelina podkreśla, że prezydent ma obowiązek przyjąć ślubowanie od wybranych sędziów, a odmowa może mieć miejsce jedynie w "skrajnych przypadkach". Jakich? O tym poniżej.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Prezydent Karol Nawrocki przyjął w środę przysięgi od dwojga spośród sześciu sędziów wybranych 13 marca przez Sejm - od Dariusza Szostka i Magdaleny Bentkowskiej.
Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski wysłał do zaprzysiężonych zaproszenia do rozpoczęcia służby. Jednak - jak ustalił reporter RMF FM Tomasz Skory - mają się oni wstrzymać od objęcia funkcji do rozwiązania sprawy tych, którzy na ślubowania czekają.
Jeżeli my zostaliśmy zaprzysiężeni, to pozostała czwórka także powinna mieć taką możliwość - mówiła po ślubowaniu Magdalena Bentkowska. Cała szóstka została identycznie powołana w identycznym trybie i w identyczny sposób - dodawał Paweł Szostek.
Po świętach czwórka sędziów czekająca na zaprzysiężenie ma się jeszcze raz przypomnieć prezydentowi. Jeśli Karol Nawrocki ich nie zaprzysięgnie, w grę wejdzie ślubowanie bez jego udziału i nieuchronne zaostrzenie sporu.
Ustalona wstępnie wersja "planu B" przewiduje złożenie ślubowania przed marszałkiem Sejmu, w obecności zaproszonych gości, oczywiście włącznie z prezydentem, który jest ostatecznym adresatem uroczystej deklaracji sędziów. Jednak gdyby prezydent nie zechciał wziąć udziału w uroczystości, zostanie ona przeprowadzona bez niego. Inicjatorzy tego planu wskazują, że chodzi o intepretację słów. W ustawie jest napisane, że nowy sędzia TK składa ślubowanie "wobec" prezydenta, nie "przed" nim.
PAP zapytała obecnego sędziego Trybunału Konstytucyjnego prof. Jakuba Stelinę o jego ocenę zaistniałej sytuacji. Jak powiedział, do objęcia przez sędziego urzędu potrzebne jest nawiązanie stosunku służbowego, czyli przyjęcie ślubowania.
Ślubowanie jest koniecznym elementem, bo bez ślubowania nie powstaje stosunek służbowy - powiedział sędzia Stelina.
Na pytanie, czy prezydent jednak może nie przyjąć ślubowania albo zwlekać, sędzia Stelina zwrócił uwagę, że z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i literatury prawniczej wynika, że w skrajnych przypadkach może.
Gdyby np. Sejm wybrał na sędziego TK kogoś, kto nie jest prawnikiem, albo przy dokonywaniu wyboru nie zachowano wymaganego kworum - powiedział.
Zatem prezydent Nawrocki, podejmując decyzję, czy przyjąć przysięgę od pozostałych czterech sędziów, powinien przeanalizować, czy w przypadku któregoś z tych sędziów ma miejsce podobny "skrajny przypadek".
Prezydent ma bowiem obowiązek przyjęcia przysięgi poza skrajnymi przypadkami, a czy to są skrajne przypadki, nie chcę się wypowiadać. To prezydent powinien rozstrzygnąć - podkreślił sędzia TK.
Szef KPRP Zbigniew Bogucki, mówiąc o powodach odebrania ślubowania tylko od dwojga sędziów TK, wskazywał, że w czasie kadencji prezydenta Nawrockiego powstały w TK dwa wakaty, a ponadto ślubowanie dwojga sędziów wypełnia wymóg, by był możliwy pełen skład TK - czyli 11 sędziów. Stwierdził też, że sytuacja pozostałych czterech osób wybranych na sędziów TK jest analizowana przez Kancelarię Prezydenta i na razie nie ma w ich sprawie decyzji.
Szef kancelarii zwracał zarazem uwagę, że w myśl orzeczenia TK z grudnia 2015 roku prezydent co prawda powinien niezwłocznie przyjąć przysięgę od wybranych przez Sejm sędziów, ale też cytował fragment uzasadnienia tego orzeczenia TK, iż "w pewnych wyjątkowych okolicznościach mogą zaistnieć takie sytuacje, które w sposób obiektywny będą nakazywały prezydentowi chronić wyższą wartość - niż niezwłoczne wypełnienie obowiązku przyjęcia ślubowania - jaką stanowi nadrzędność konstytucji".
Bogucki przypomniał też, że tylko prezydent w myśl ustawy jest zobowiązany do przyjmowania przysięgi od sędziów TK, więc wszelkie alternatywne formy, a więc np. zaprzysiężenie przed marszałkiem Sejmu, byłyby złamaniem prawa.
Zdaniem prof. Jakuba Steliny przesłanka, o której mówił szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki, nie jest przekonująca.
Do tej pory była praktyka, że Sejm wskazywał w swojej uchwale, na czyje miejsce wchodzi wybierana osoba, ja zostałem np. wybrany w miejsce prof. Marka Zubika. Ale to działo się w sytuacji, gdy wybór nastąpił przed upływem kadencji dotychczasowego sędziego - powiedział Stelina.
Przyznał zarazem, że prezydent powinien rozstrzygnąć kwestie zaprzysiężenia w jakimś określonym, najlepiej nieodległym terminie.
Cztery osoby wybrane przez Sejm czekają na ślubowanie. Nie mogą być wybrane ponownie. Nikt też nie może być na ich miejsce wybrany. A zatem dopóki nie zostaną zaprzysiężone, Trybunał będzie niewłaściwie obsadzony, bo będzie się składać tylko z 11 sędziów - zwrócił uwagę sędzia TK.
Jego zdaniem w sprawie Trybunału powinien być podjęty dialog polityczny.
Argumenty prawne zeszły w tej sprawie na dalszy plan, a dominuje nad całą sytuacją polityka. Strony politycznego sporu są we wzajemnym uścisku i żadna nie chce ustąpić. Mam jednak nadzieję, że dojdzie do jakiegoś kompromisu, bo tego wymaga interes państwa oraz zwykłych obywateli - powiedział Jakub Stelina.
- Krystian Markiewicz, sędzia, dotąd przewodniczący komisji kodyfikacyjnej ustroju sądownictwa i prokuratury przy MS
- Maciej Taborowski, dr hab. nauk prawnych, prof. w Instytucie Nauk Prawnych PAN
- Marcin Dziurda, dr hab. nauk prawnych, prof. w Katedrze Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (cała trójka rekomendowana przez KO)
- Anna Korwin-Piotrowska, sędzia, dotąd prezes Sądu Okręgowego w Opolu (rekomendowana przez Lewicę)
- Dariusz Szostek, dr hab. prof. Uniwersytetu Śląskiego Dariusz Szostek (rekomendowany przez Polskę 2050)
- Magdalena Bentkowska, adwokat (rekomendowana przez PSL).