11 lutego 2009 roku w życie weszła ustawa nowelizująca przepisy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W sensie praktycznym zawieszono obowiązkową zasadniczą służbę wojskową i wprowadzono w jej miejsce armię zawodową. Należy pamiętać jednak o tym, że obowiązkowa powszechna służba wojskowa została zawieszona, a nie zlikwidowana. Decyzja o ewentualnym powrocie poboru zależy od sytuacji geopolitycznej i decyzji polskiego rządu. Czy obowiązkowa służba powinna powrócić?
- 11 lutego 2009 roku w życie weszło zawieszenie obowiązkowej służby wojskowej.
- Nie została ona zniesiona - w razie zagrożenia np. wybuchem wojny pobór może zostać przywrócony.
- Czy powszechna służba wojskowa w Polsce powinna powrócić? Zagłosujcie w ankiecie poniżej.
- Obowiązkowy pobór funkcjonuje w wielu krajach Europy Północnej i Bałtyckiej, natomiast większość krajów Europy Zachodniej ma już wyłącznie zawodowe armie. Ciekawa sytuacja jest w Niemczech.
- Najnowsze informacje z Polski i ze świata znajdziesz na rmf24.pl.
Od stycznia przyszłego roku nie będziemy brać z obowiązku do Wojska Polskiego nikogo, kto by tego nie chciał (...). Tak, abyśmy mogli spełnić deklarację pana premiera i od 1 stycznia 2010 mogli wprowadzić w Polsce w pełni zawodową armię - mówił w sierpniu 2008 roku w Krakowie ówczesny minister obrony narodowej Bogdan Klich. Argumentował, że przejście na armię zawodową jest konieczne, a "przymusowa służba wojskowa staje się zakładem pracy". Proces ten nazwał prawdziwą rewolucją i kluczowym elementem modernizacji armii.
Przepisy zawieszające pobór weszły w życie 11 lutego 2009 roku, a więc 17 lat temu. Ostatni poborowi zostali powołani do wojska w grudniu 2008 roku.
Nowelizacja ustawy zawiesiła zasadniczą służbę wojskową, a nie zlikwidowała jej. Oznacza to, że w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa, rząd może ją odwiesić. Obowiązkowa służba wojskowa może być przywrócona w przypadku wybuchu wojny, sytuacji międzynarodowej wskazującej na wysokie ryzyko agresji na Polskę lub sojuszników NATO. Decyzja ta zależy od sytuacji geopolitycznej, zaleceń NATO oraz decyzji polskich władz. Należy pamiętać, że obecnie obowiązek obrony ojczyzny istnieje nadal w przepisach prawnych.
Na ten temat wypowiedział się w Rozmowie o 7:00 w Radiu RMF24 generał Leon Komornicki, były zastępca Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Każdy obywatel, skończywszy dziewiętnasty rok życia - i obywatelka również - powinien takie przeszkolenie przejść. Jestem za powrotem do powszechnego poboru, jednak nie na zasadach z 2009 roku, kiedy został on zawieszony (...). Politycy obawiają się, że decyzja o odwieszeniu poboru nie spotka się z akceptacją społeczną na tyle, żeby oni nie utracili swojej pozycji w notowaniach - powiedział nasz gość, według którego Wojsko Polskie nie jest dziś jednak przygotowane infrastrukturalnie na przyjęcie całych roczników poborowych.
Problemem nie jest sam brak jednostek, lecz ich nieprzystosowanie do całodobowego funkcjonowania żołnierzy.
Dziś żołnierz jest swoistym pracownikiem. Przychodzi na 8 i kończy służbę o 15. A gotowość bojowa wymaga pobytu w koszarach przez 24 godziny na dobę - powiedział generał Leon Komornicki. Braki dotyczą zarówno bazy socjalnej, jak i szkoleniowej. Jak podkreślał nasz gość, to są ogromne nakłady finansowe, których przez lata zaniechano.
Twoja przeglądarka nie obsługuje standardu HTML5 dla audio
Obowiązkowy pobór do wojska obowiązuje w krajach bałtyckich, czyli Litwie, Łotwie i Estonii, w krajach nordyckich, czyli w Norwegii (która powołuje do wojska również kobiety), Szwecji, Finlandii i Danii, a także w Grecji i Turcji. Służba wojskowa nie jest natomiast obowiązkowa w większości państw Europy Zachodniej, a także w wielu krajach, które przeszły na w pełni zawodowe siły zbrojne.
Przykłady to m.in. Francja, Belgia, Portugalia, Hiszpania, Wielka Brytania, USA, Kanada czy Australia. W Niemczech natomiast obowiązkowa służba wojskowa została zawieszona w 2011 roku, jednak teraz, w 2026 powraca w nowej formie. 18-letni mężczyźni otrzymają formularz z pytaniem o gotowość do służby. Jeśli liczba zgłoszeń ochotniczych będzie zbyt mała, Bundeswehra uruchomi system losowania.
Ci, którzy chcą zdobyć wojskowe przeszkolenie, sprawdzić się w nowych warunkach lub rozpocząć swoją przygodę z wojskiem, mogą się zapisać na szkolenie podstawowe w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Szkolenia odbywają się na terenie jednostek wojskowych w całej Polsce i trwają 27 dni. Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji ogłosiło terminy. Pierwsze szkolenie w 2026 roku trwało od 12 stycznia do 7 lutego. Kolejne startuje dzisiaj, 9 lutego i potrwa do 7 marca. Oto terminy następnych:
- 9 marca - 4 kwietnia,
- 4 maja - 30 maja,
- 8 czerwca - 4 lipca,
- 13 lipca - 8 sierpnia,
- 17 sierpnia - 12 września,
- 28 września - 24 października,
- 16 listopada - 12 grudnia.
Chcąc zapisać się na szkolenie wojskowe w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej trzeba zarejestrować się na przeznaczonej do tego platformie internetowej. Pełniąc dobrowolną zasadniczą służbę wojskową można zyskać 6300 zł brutto za etap podstawowy, który trwa 27 dni - z zapewnionym wyżywieniem oraz zakwaterowaniem.