Twoje Miasto w Faktach RMF FM: Strzegom - tu bije granitowe serce Polski!

Sobota, 22 kwietnia 2017 (07:41)

Znany w całej Polsce z granitu dolnośląski Strzegom był Twoim Miastem w Faktach RMF FM. Otoczone kamieniołomami miasto zachwyca także zabytkami. Najważniejsze to Bazylika p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła, zespół klasztorny karmelitów czy Wieża Targowa z punktem widokowym. Strzegom zachwyca także swoją okolicą. Warto odwiedzić górującą nad miastem Wieżę Krzyżowa czy znany z organizacji międzynarodowych zawodów Ośrodek Jeździecki Stragona.

Zwiedzanie Strzegomia warto rozpocząć od wizyty na Wieży Targowej, której początki sięgają prawdopodobnie drugiej połowy XIV wieku. Wieża miała wówczas ok. 16 metrów wysokości. Była to siedziba lokalnej władzy i częściowo magazyn. Na jej szczycie powstał punkt obserwacyjny, który pomagał w obronie miasta.

Strzegom Twoim Miastem w RMF FM: Oto widok z Wieży Targowej /Bartłomiej Paulus, RMF FM

W XVI wieku zapadła decyzja o rozbudowie wieży, która została podwyższona do 26 metrów. Na jej szczycie pojawił się renesansowy hełm. W czasie wojny 30-letniej został on w znacznym stopniu zniszczony. W 1640 roku Austriacy, którzy ostrzeliwali pozycje Szwedów zniszczyli uwieńczenie budowli, nadwyrężone zostały mury, a wewnątrz zostały zniszczone drewniane schody. W takim stanie wieża stała 30 lat. Dopiero w 1672 roku mieszkańcy rozpoczęli jej remont. Zabytek był wykorzystywany jako magazyn czy punkt obserwacyjny.

Na początku XVIII wieku huragan zerwał hełm wieży. Zniszczeniu uległy także 2 dzwony, które wisiały wewnątrz. Po kolejnych remontach budowla ponownie została zniszczona w czasie II wojny światowej. W tym czasie zdemontowano uszkodzony hełm. Do 1999 roku zabytek nie miał zadaszenia. W tym czasie rozpoczął się blisko dziesięcioletni okres remontu. Odnowiono wnętrze, drewniane konstrukcję zastąpiono żelazo-betonowymi połączeniami, które zagwarantowały stabilność budowli. Całość pokryło aluminiowo-stalowe zadaszenie wypełnione szybami.

Nowy szczyt przypominający piramidę waży blisko 6 ton. Po jego montażu wieża uzyskała wysokość blisko 36 metrów. 

Bazylika mniejsza

Bazylika p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła /Bartłomiej Paulus, RMF FM

Budowę kościoła pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła rozpoczęto w 1253 roku i zakończono dopiero w połowie XV wieku. Inicjatorem powstania świątyni był książę Władysław. Zabytek uznawany jest za jedną z największych i najpiękniejszych budowli gotyckich na Dolnym Śląsku.

Kościół zbudowano na planie krzyża łacińskiego. Środkowa nawa ma ponad 26 metrów wysokości. Uwagę przykuwają bogato zdobione portale nad bramami wejściowymi. Warto obejrzeć także na renesansową ambonę, barokowy, drewniany ołtarz świętej Anny czy późnogotycką chrzcielnicę. Na szczycie kościelnej wieży bije jeden z najstarszych działających w Polsce dzwonów. To ufundowany w 1318 roku dzwon Przedbora. 

Pokarmelitański klasztor

Spacerując po Strzegomiu warto zajrzeć do kościoła pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela Świata i Matki Bożej Szkaplerznej oraz do pokarmelitańskiego klasztoru, w którym mieści się obecnie Strzegomskie Centrum Aktywności Społecznej "Karmel".

Budowla powstała w 1430 roku. Całość utrzymana jest obecnie w stylu barokowym z przebudowaną częścią protestancką. Mieszczące się w części klasztornej centrum "Karmel" to serce organizacji pozarządowych i pasjonatów związanych z miastem. Funkcjonuje tutaj także Izba Tradycji Ziemi Strzegomskiej, w której można zobaczyć między innymi produkowaną w regionie przed laty porcelanę czy historyczne dokumenty sprzed kilku wieków. Prezentowane są czasowe wystawy fotografii i malarstwa. 

Izba Tradycji Ziemi Strzegomskiej /Bartłomiej Paulus, RMF FM

Góra Krzyżowa

To najwyższy, liczący 354 m. n.p.m szczyt Wzgórz Strzegomskich. Popularne wśród mieszkańców i turystów miejsce spacerowe. Ze szczytu widać Masyw Ślęży, Góry Sowie, Wałbrzyskie, Kamienne, Kaczawskie oraz Śnieżkę. 

Prawdopodobnie już w XVI wieku na górze pojawił się drewniany krzyż. W późniejszych wiekach został on zastąpiony metalową konstrukcją. W latach 90. XX wieku z miasta na górę wyznaczono drogę krzyżową, której stacje mają kształt kamiennych krzyży.

Tu bije granitowe serce Polski

Strzegom znany jest przede wszystkim z granitu wydobywanego w okolicy w licznych kamieniołomach. Na obrzeżach miasta nie brakuje również zakładów zajmujących się obróbką kamienia.

Wydobycie granitu na skalę przemysłową rozpoczęto pod koniec XIX wieku. Z tego kamienia powstaje głównie kostka brukowa, krawężniki i płyty chodnikowe.

Dziś w Strzegomiu można kupić granitową biżuterię, pamiątki czy przedmioty codziennego użytku, jak długopis lub wałek do ciasta. To stąd pochodzi obecna kolumna Zygmunta w Warszawie. Działa tu blisko trzysta firm związanych z tą branżą.

Strzegomskie wyroby z granitu /Bartłomiej Paulus, RMF FM

Konne przejażdżki

Uwieńczeniem spaceru po Strzegomiu może być wizyta w oddalonym od centrum miasta o pięć kilometrów Ośrodku Jeździeckim Stragona w Morawie. Miejsce znane wśród miłośników jazdy konnej jest organizatorem wielu międzynarodowych zawodów.

Artykuł pochodzi z kategorii: Twoje Miasto w RMF FM i TVP Info

Bartek Paulus