Wzrost populacji i optymizm przyrodników
Zakończone wiosenne liczenie kozic w Tatrach przyniosło dane, które napawają umiarkowanym optymizmem. W całych Tatrach zaobserwowano łącznie 786 tych charakterystycznych górskich zwierząt, w tym aż 95 tegorocznych młodych. W polskiej części gór naliczono 335 osobników, z czego 47 to koźlęta. Udział młodych w populacji po polskiej stronie wyniósł 14 procent – to najwyższy wynik od 2021 roku.
Wyniki te interpretowane są przez przyrodników jako wyraźny sygnał poprawy rozrodu wśród kozic tatrzańskich. Mimo to wskaźnik ten wciąż nie osiąga poziomu uznawanego za w pełni satysfakcjonujący, jednak obecny trend pozwala z nadzieją patrzeć w przyszłość.
Tegoroczny wynik oznacza wzrost liczby zaobserwowanych kozic o 6,2 procent w porównaniu z rokiem ubiegłym. Jest też zbliżony do rezultatu z 2024 roku, kiedy naliczono 793 osobniki. W poprzednich latach liczebność była jednak wyższa – w 2023 roku było to 816 kozic, w 2020 roku – 972, a w rekordowym 2018 roku niemal 990.
W całych Tatrach tegoroczne młode stanowiły 12,1 procent zaobserwowanej populacji. Dla porównania, rok wcześniej przychówek stanowił 12,7 procent wszystkich kozic. W polskiej części Tatr udział młodych wzrósł do 14 procent, co jest najlepszym wynikiem od pięciu lat.
Metody liczenia kozic w Tatrach
Monitorowanie populacji kozic w Tatrach odbywa się dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Wiosenny monitoring skupia się na określeniu liczby wszystkich zwierząt oraz nowo narodzonych koźląt. Na tej podstawie obliczany jest wskaźnik rozrodu. Jesienne liczenie pozwala z kolei ocenić ogólną liczebność populacji przed zimą.
Podział na kozice polskie i słowackie ma wyłącznie charakter techniczny, gdyż zwierzęta te swobodnie przemieszczają się przez granicę państwową. Kluczowym wskaźnikiem jest zatem liczebność całej tatrzańskiej populacji.
Warto pamiętać, że wyniki liczenia nie oznaczają dokładnej liczby wszystkich kozic żyjących w Tatrach. Choć dane podawane są z dokładnością do jednej sztuki, margines błędu pozostaje nieznany i może przekraczać 10 procent.
Historia tatrzańskiego monitoringu
Liczenie kozic w Tatrach ma długą tradycję – prowadzone jest od 1954 roku, a od 1957 roku odbywa się wspólnie ze słowackim odpowiednikiem Tatrzańskiego Parku Narodowego. To jeden z najstarszych przykładów transgranicznego monitoringu przyrodniczego w Europie.
Zwyczaje i sekrety kozicy tatrzańskiej
Kozica tatrzańska to endemiczy podgatunek kozicy, ściśle chroniony i będący jednym z symboli Tatr. Zwierzęta te żyją w niewielkich stadach, na czele których stoi zwykle doświadczona samica, zwana licówką. Samce, czyli capy, żyją najczęściej samotnie lub w grupach kawalerskich i dołączają do stad jedynie na czas godów. Młode, czyli koźlęta, przychodzą na świat wiosną, zazwyczaj na przełomie kwietnia i maja.
W Polsce poza Tatrami niewielką populację kozic można spotkać w Masywie Śnieżnika w Sudetach Wschodnich. Ich obecność w tym rejonie to efekt introdukcji zwierząt sprowadzonych z Alp na teren dzisiejszych Czech, skąd w latach 70. XX wieku część kozic przeszła do Polski.
