Historyczna decyzja w Pusanie
W poniedziałek, podczas trwającej w Pusanie 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, zapadła decyzja o wpisaniu modernistycznego centrum Gdyni na listę najcenniejszych miejsc na świecie.
Te chwile dedykujemy wszystkim mieszkankom i mieszkańcom naszego miasta, którzy każdego dnia dbają o to wyjątkowe dziedzictwo i będą je chronić dla wszystkich pokoleń. Dziękuję– powiedziała tuż po głosowaniu wiceprezydent Gdyni, Oktawia Gorzeńska.
Co obejmuje wpisany obszar?
Na listę UNESCO trafił zwarty kwartał o powierzchni 87,9 hektara, zlokalizowany w gdyńskim Śródmieściu. Jego granice wyznaczają m.in. ulice Jana z Kolna, Wójta Radtkego i Świętego Piotra od północy oraz linia torów kolejowych od zachodu. To właśnie tutaj znajdują się najważniejsze przykłady modernistycznej architektury, które od lat przyciągają miłośników designu z całego świata.
W opublikowanym na stronie UNESCO opisie zaznaczono, że centrum obejmuje dwie najważniejsze osie ulic oraz międzywojenne kwartały zabudowy, odzwierciedlające „zastosowanie idei modernistycznych na szeroką skalę”. Zwrócono uwagę, że tworzą one charakterystyczny, zwarty organizm miejski o wyrazistych, indywidualnych formach architektonicznych. Jak wskazano, śródmieście wraz z willami na Kamiennej Górze ilustruje radykalne zerwanie z historyzmem w procesie przekształcania wsi Gdynia w nowe „główne okno na świat” państwa polskiego w okresie międzywojennym.
Co dla mieszkańców oznacza decyzja UNESCO?
Gdynia ponowiła starania o wpis po tym, jak w 2025 roku wniosek został odesłany do uzupełnienia. Komitet UNESCO zalecił wtedy doprecyzowanie strefy buforowej oraz wdrożenie mechanizmów oceny inwestycji.
Sam wpis na listę nie oznacza automatycznego przyznania dodatkowych środków, a Gorzeńska jeszcze przed głosowaniem uspokajała, że ranga UNESCO nie nałoży nowych ograniczeń na właścicieli nieruchomości. Dodała, że teren ten jest chroniony planami miejscowymi od 20 lat.
Polska na mapie światowego dziedzictwa
Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO powstała na mocy międzynarodowej konwencji z 1972 roku. Trafiają na nią obiekty o „wyjątkowej powszechnej wartości” – zarówno kulturalnej, jak i naturalnej. Obecnie Polska może pochwalić się już 18 obiektami na tej prestiżowej liście. Na całym świecie jest ich blisko 1250.
