Srebrne Wzgórze w Wolinie, położone w powiecie kamieńskim w woj. zachodniopomorskim, od dawna przyciąga uwagę archeologów. Obecnie zespół polskich i duńskich badaczy prowadzi tu prace mające na celu rozwikłanie zagadek związanych z powstaniem miasta i obecnością wikingów. Projekt jest kontynuacją rozpoczętych w zeszłym roku trzyletnich badań, realizowanych przez naukowców Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu w Aarhus.
Wykop zlokalizowany u podnóża Srebrnego Wzgórza pozwala archeologom zagłębiać się w kolejne warstwy historii. Jak podkreśla dr Wojciech Filipowiak z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, obecnie to miejsce jest puste, lecz w przeszłości tętniło życiem jako dzielnica rzemieślniczo-handlowa.
Mamy nadzieję odkryć fragmenty portu, który był najważniejszym elementem ówczesnych miast. W zeszłym roku zatrzymaliśmy się mniej więcej na XI wieku, a teraz przechodzimy w głąb czasu i jesteśmy mniej więcej na X wieku. To najbardziej interesujący okres, kiedy wszystko tutaj się dzieje.
Odkrycia pod warstwami ziemi
Badania prowadzone przez archeologów mają na celu nie tylko ustalenie lokalizacji dawnych portów, ale także zrozumienie, jak funkcjonowało wczesnośredniowieczne miasto. Szczególną uwagę przyciągają warstwy ziemi z IX i VIII wieku, czyli z okresu powstawania Wolina.
Wszyscy w archeologicznym świecie dyskutują na temat, w jaki sposób powstał i w jaki sposób Skandynawowie, wikingowie się do tego przyczynili. Mamy nadzieję, że sporo danych dzięki temu wykopowi będziemy do tego tematu mieli – wyjaśnia Filipowiak.
Prace badawcze są wyjątkowo owocne dzięki specyficznym warunkom zachowania zabytków. Warstwy ziemi są mokre i pozbawione dostępu tlenu, co sprzyja konserwacji materiałów organicznych. Dzięki temu naukowcom udaje się odnajdywać nie tylko pozostałości drewnianych chat i ulic, ale również przedmioty codziennego użytku, takie jak naczynia gliniane, przęśliki czy osełki z norweskich kamieniołomów.
Skandynawskie ślady na Srebrnym Wzgórzu
Jednym z najważniejszych odkryć ubiegłego roku było odnalezienie czterech chat oddzielonych rowami odwadniającymi. Konstrukcja tych budynków, datowanych na XI wiek, jest wyjątkowa dla Wolina.
Konstrukcja bardzo przypomina te znane z ośrodków rzemieślniczo-handlowych skandynawskich, zakładanych przez wikingów nad Bałtykiem. Może to sugerować, że w takim razie to wzgórze miało duże znaczenie dla Skandynawów. W tym sezonie ściągnęliśmy te chaty i przechodzimy do następnej fazy osadnictwa – podkreśla archeolog.
Poza architekturą, na stanowisku znaleziono liczne ozdoby metalowe, paciorki bursztynowe oraz inne przedmioty świadczące o bogactwie i znaczeniu miasta w tamtym okresie. Odkrycia te potwierdzają tezę o szerokich kontaktach handlowych i kulturowych Wolina ze Skandynawią.
Nowoczesne metody, nowe możliwości
Wolin od blisko 200 lat stanowi przedmiot badań archeologicznych. Pierwsze wykopaliska przeprowadzono już w 1828 roku. Dziś, dzięki nowoczesnym metodom datowania i badaniom izotopowym, naukowcy mogą nie tylko weryfikować stare hipotezy, ale także formułować zupełnie nowe teorie dotyczące początków miasta i jego roli na mapie Europy wczesnego średniowiecza.
Prace na Srebrnym Wzgórzu potrwają jeszcze przez kilka miesięcy. Ich efekty mogą okazać się kluczowe dla zrozumienia, jaką rolę odegrali wikingowie w historii Wolina i jak wyglądało życie w jednym z najważniejszych ośrodków handlowych nad Bałtykiem.