Projekt rozporządzenia w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast został uzupełniony o wniosek Częstochowy, która od lat zabiega o powiększenie swojego obszaru kosztem sąsiedniej gminy Poczesna. Pierwotnie miasto planowało przejęcie aż 889 hektarów zamieszkałych przez 1302 osoby. Po licznych konsultacjach i sprzeciwach, nowy wniosek dotyczy już tylko 580 hektarów, na których mieszka 250 osób. Z tego 370 hektarów stanowi własność miasta lub miejskiej spółki Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego (CzPK).
Na tym terenie, w miejscowości Sobuczyna, działa zakład przetwarzania odpadów – kluczowy dla gospodarki odpadami w północnej części województwa śląskiego.
Referendum i stanowisko Poczesnej
Wniosek Częstochowy od początku budził kontrowersje. Przeciwni zmianom są mieszkańcy Poczesnej, którzy w referendum opowiedzieli się przeciw zmianie granic. W ślad za głosem mieszkańców negatywną opinię wydał m.in. wojewoda śląski. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji początkowo nie uwzględniło wniosku Częstochowy w projekcie rozporządzenia opublikowanym 10 lipca 2026 roku.
Gmina Poczesna argumentuje, że zakład przetwarzania odpadów powinien być wygaszany, a nie rozbudowywany, zgodnie z deklarowanym przy jego uruchomieniu w latach 80. czasem funkcjonowania i ze względu na uciążliwość dla okolicznych mieszkańców. Samorząd Poczesnej chce, by wokół składowiska pozostał teren zielony, stanowiący naturalną barierę ochronną.
Argumenty Częstochowy: potrzeba rozbudowy zakładu
Częstochowa podkreśla natomiast, że decyzje planistyczne gminy Poczesna uniemożliwiają dalsze funkcjonowanie CzPK, które musi zbudować kolejną kwaterę składowiska z powodu wypełnienia dotychczasowej. Miasto chciałoby, by wokół zakładu powstała strefa inwestycyjna, co miałoby sprzyjać rozwojowi gospodarczemu.
W zmodyfikowanym wniosku Częstochowa zaproponowała przejęcie mniejszego obszaru oraz finansową rekompensatę dla Poczesnej. Propozycja ta została jednak przez gminę odrzucona.
Znaczenie regionalne zakładu w Sobuczynie
Pomimo sprzeciwów, Częstochowa uzyskała pozytywną opinię wojewody oraz Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Podkreślono, że instalacja w Sobuczynie przetwarza odpady wytwarzane w każdym z powiatów północnej części województwa, a jej regionalna ranga została potwierdzona w wojewódzkich planach gospodarki odpadami już od 2003 roku.
W uzasadnieniu dopisania wniosku Częstochowy do projektu rozporządzenia napisano:
„Bez rozbudowy o kolejne kwatery składowisko wypełni się w 2029 r. (...), a zaniechanie rozbudowy wywoła skutki o charakterze systemowym, gospodarczym i ekologicznym. W ocenie Marszałka dalsze funkcjonowanie i sukcesywna rozbudowa kompleksu w Sobuczynie powinny stanowić priorytet oraz konieczność wyższego interesu publicznego”.
Kiedy zapadnie decyzja?
Ostateczna decyzja w sprawie zmiany granic należy do Rady Ministrów. Rozporządzenie dotyczące ustalenia granic gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy powinno zostać wydane do 31 lipca 2026 roku, a jego postanowienia mają wejść w życie najwcześniej od 1 stycznia 2028 roku.
