Podróż samolotem stała się codziennością dla milionów ludzi. Wraz ze wzrostem liczby pasażerów rośnie jednak także liczba sytuacji medycznych, z którymi musi radzić sobie personel pokładowy. Od bólu brzucha i omdleń po stany zagrażające życiu – załoga samolotu musi być przygotowana na każdy scenariusz.
O tym, jakie problemy zdrowotne najczęściej zdarzają się na pokładzie i jak odpowiednio przygotować się do lotu, lek. Marek Łabno rozmawiał w podcaście „Lekarz Dyżurny" Radia RMF24 z Kajetanem Gawareckim, instruktorem medycznym Polskich Linii Lotniczych LOT .
Nie tylko zawały i omdlenia. Jakie problemy zdrowotne zdarzają się w samolotach?
Choć podróże lotnicze są dziś powszechne, wielu pasażerów zastanawia się, co dzieje się w sytuacji, gdy ktoś nagle źle poczuje się na pokładzie.
Jak się okazuje, personel pokładowy znacznie częściej pomaga osobom z pozornie błahymi dolegliwościami niż pasażerom wymagającym natychmiastowej reanimacji.
W Polsce to jest ponad 60 milionów rocznie osób, które wsiadają albo wysiadają z samolotu. To jest dwa razy więcej niż ludność Polski. No i oczywiście zdarza się, że ktoś zachoruje w samolocie. Na szczęście 80-90 procent tych wszystkich historii to są takie drobiazgi, które oczywiście są przykre, ale one nie stanowią zagrożenia dla zdrowia czy życia. Ale zdarzają się też historie cięższe. I tutaj takie najpoważniejsze, najczęstsze to historie neurologiczne, czyli albo udary, albo drgawki, albo utraty przytomności. Dopiero w drugiej kolejności sprawy sercowe – wymienia Kajetan Gawarecki – pielęgniarz anestezjologiczny i instruktor medyczny PLL LOT.
Najczęściej pasażerowie zgłaszają złe samopoczucie, zawroty głowy, problemy żołądkowe czy osłabienie. Zdarzają się jednak również poważniejsze sytuacje wymagające szybkiej decyzji o ewentualnym lądowaniu.
„Pomoc medyczna w powietrzu rządzi się swoimi zasadami”
Udzielenie pomocy medycznej w samolocie wygląda zupełnie inaczej niż na ziemi. W mieście pacjent może liczyć na przyjazd karetki w ciągu kilku minut, natomiast podczas lotu międzykontynentalnego załoga często musi samodzielnie opiekować się chorym przez długi czas.
Gość podcastu Radia RMF24 zwraca uwagę, że decyzja o pilnym lądowaniu zależy nie tylko od odległości do najbliższego lotniska, ale również od możliwości zapewnienia pasażerowi odpowiedniej opieki po wylądowaniu.
W samolocie od momentu, kiedy ktoś zachoruje, do momentu, kiedy wylądujemy i przekażemy służbom medycznym, może minąć godzina, a nad oceanem dwie albo trzy, a nad Pacyfikiem siedem
Kajetan Gawarecki, instruktor medyczny PLL LOT
Dlatego współczesne samoloty wyposażone są w defibrylatory, tlen, sprzęt do udrażniania dróg oddechowych, glukometry oraz zestawy leków wykorzystywanych w stanach zagrożenia życia.
Nie czekaj, aż problem się nasili
Ekspert podkreśla, że pasażerowie nie powinni obawiać się zgłaszania nawet pozornie błahych dolegliwości. Im szybciej załoga dowie się o problemie, tym większa szansa, że uda się go rozwiązać prostymi metodami.
Im szybciej, tym lepiej. To tak jak w medycynie. Jeżeli jakiś problem się zaczyna, póki on jest mały, można go łatwo rozwiązać. Czasem prostymi sposobami. Więc tutaj myślę, że nie tylko jest ważne, żeby zgłaszać się, jeżeli nam się coś dzieje, ale czasem koło nas siedzi ktoś, kto jak widzimy, źle się czuje. No to wtedy oczywiście warto zawiadomić o tym załogę – mówi Kajetan Gawarecki.
Jak dodaje, personel pokładowy jest przeszkolony do wychwytywania takich sytuacji, ale czujność współpasażerów również może okazać się niezwykle pomocna.
Leki zawsze powinny być pod ręką
Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez podróżnych jest pakowanie leków do bagażu rejestrowanego. Tymczasem zagubienie walizki może oznaczać poważne problemy dla osób przewlekle chorych.
Wszystkie leki, które są potrzebne w trakcie podróży, wkładamy do bagażu podręcznego. To dotyczy tabletek. Można wziąć pięć podstawowych opakowań. Dopuszczają to przepisy celne większości krajów – wyjaśnia instruktor medyczny LOT-u.
Dotyczy to nie tylko tabletek, ale również inhalatorów, insuliny czy adrenaliny w autostrzykawce. Warto także mieć przy sobie receptę oraz informacje o dawkowaniu danego leku.
