Badania profilaktyczne umożliwiają wykrycie nowotworów we wczesnym stadium. Niestety, Polska nadal jest na ostatnim miejscu w Europie, jeśli chodzi o wyniki leczenia nowotworów. Pacjenci często przychodzą z chorobą w zaawansowanym stadium i wtedy wyniki leczenia są gorsze.
Obciążenie genetyczne – czy zachoruję na raka?
Każdy z nas powinien przeanalizować obciążenie genetyczne.
Jeśli w rodzinie na raka piersi chorowała babcia, ciocia czy siostra, to nawet młoda pacjentka powinna wykonać USG, badanie genetyczne, czyli geny BRCA1 i inne mammografię i rezonans – wymienia prof. Zoran Stojčev, ordynator Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej Szpitala Czerniakowskiego, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Naczyniowej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Mamy coraz więcej pacjentek, u których wykonujemy profilaktyczną mastektomię z jednoczasową rekonstrukcją, która jest refundowana przez NFZ – dodaje.
Mammografia, cytologia, PSA – badania przesiewowe
W przypadku chorób onkologicznych, profilaktyka ma ogromne znacznie.
Teraz mammografię przesiewową wykonuje się już od 45. do 74. roku życia, dzięki czemu wykrywamy wczesne nowotwory – mówi prof. Zoran Stojčev. Bardzo ważne są też badania w kierunku wykrycia raka szyjki macicy. Ale też badanie PSA przy raku prostaty, mimo że nie jest typowo profilaktyczne – podkreśla.
Rak płuca, jelita grubego i przełyku – badania, które ratują życie
Od października lekarze POZ będą mogli kierować pacjentów do specjalistów na niskodawkową tomografię klatki piersiowej.
Ponieważ w Polsce najczęstszym nowotworem jest rak płuca, będzie można wykonać dokładniejsze badanie niż zwykły rentgen (…) Oczywiście każdy powinien wykonać kolonoskopię od 50 roku życia chociaż raz na 10 lat. Przy nietypowych dolegliwościach brzusznych nie zapominać o gastroskopii. Nawet, jeśli na jakieś badanie trzeba poczekać w kolejce, to zapiszmy się do niej! Jeśli tego nie zrobimy, nie dostaniemy się do specjalisty, a wykrycie zmiany może znacząco poprawić wyniki leczenia. Tu jako przykład podam rak przełyku, który wykrywa gastroskopia. Mimo że w Polsce nie ma dużo tych nowotworów, niestety, pacjenci nadal przychodzą z zaawansowaną chorobą, a to oznacza znacznie gorsze rokowania – wyjaśnia ekspert.
Dziś, przy nowoczesnej chemioterapii, wiele nowotworów jest w stu procentach wyleczalnych.
Objawy, których nie wolno lekceważyć
Nietypowe objawy, nagła utrata masy ciała, kłopoty z połykaniem – to sygnały, których nie można lekceważyć.
Jako chirurg onkolog niestety, myślę zawsze o najgorszym, ale badania po prostu trzeba zrobić, żeby wykluczyć chorobę, a nie przyjechać za późno – mówi nam ekspert.
Samokontrola – co możemy sprawdzić sami
Poza wizytami w gabinecie lekarskim, część zmian możemy wykryć samodzielnie. Kobiety podczas comiesięcznego badania piersi, ale też każdy z nas, oglądając skórę po powrocie z wakacji.
Dzięki takiemu uwrażliwieniu na samokontrolę, np. w Australii czerniaka udało się prawie wyeliminować (…) Tam jest lepsza edukacja i większa świadomość, że jeśli są nietypowe znamiona, które się zwiększają, mają różne kolory, to należy natychmiast iść do lekarza – radzi prof. Zoran Stojčev.
Każdy sygnał ma znaczenie
W profilaktyce onkologicznej nie ma złotej zasady, dlatego tak ważna jest profilaktyka i reagowanie na każdy sygnał, jaki wysyła nam organizm.
Nudności, chudnięcie, krew w stolcu, kłopoty z jedzeniem po prostu – od razu powinniśmy zrobić badania – apeluje ordynator. Kiedy nagle pojawia się coś, czego wcześniej nie było – powinno nam się zapalić światełko, że jednak coś może się tworzy – zaznacza.
Ekspert zauważa, że nasza świadomość się poprawia, ale nadal dużo należy zrobić.
Nadal widzimy zaawansowane przypadki i czasami jest to związane z kolejkami do państwowych placówek, ludziom jest trudno się dostać, a na prywatną konsultację nie każdego stać – tłumaczy prof. Zoran Stojčev.
Pacjenci muszą wiedzieć, że każda wczesna zmiana jest w stu procentach wyleczalna. Natomiast w momencie, kiedy są już przerzuty, nowotwór zaawansowany, to rokowania są po prostu słabsze. Apeluję, żeby się badać pod każdym względem! Każdy jeden nowotwór, wcześnie wykryty, możemy wyleczyć. Dobra diagnostyka to stuprocentowe wyleczenie – puentuje specjalista.
