Twój pies rozumie więcej, niż myślisz. Najnowsze badania naukowe rzucają światło na niezwykłe umiejętności niektórych psów. Okazuje się, że wybrane czworonogi potrafią uczyć się nowych słów, podsłuchując rozmowy swoich opiekunów – podobnie jak małe dzieci!
- Psy potrafią uczyć się nowych słów nie tylko podczas zabawy, ale też podsłuchując rozmowy dorosłych - tak pokazują najnowsze badania.
- Eksperymenty wykazały, że psy radzą sobie świetnie, nawet gdy nie są aktywnie zaangażowane, słysząc nowe nazwy z daleka.
- Niektóre psy rozumieją słowa równie dobrze jak dzieci w wieku około 1,5 roku - imponujące, prawda?
To, że dzieci bardzo szybko przyswajają nowe słowa, słuchając rozmów dorosłych, wiadomo nie od dziś. Wielu rodziców przekonało się, że nawet jedno nieopatrznie wypowiedziane słowo może natychmiast znaleźć się w słowniku ich pociechy. Teraz okazuje się, że podobną zdolność mają niektóre psy! Najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Science" pokazują, że wybrane czworonogi uczą się słów nie tylko podczas bezpośrednich interakcji, ale także podsłuchując rozmowy opiekunów z innymi ludźmi.
Badacze z Uniwersytetu Loranda Eotvosa w Budapeszcie oraz Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu postanowili sprawdzić, czy psy rzeczywiście potrafią uczyć się biernie, bez aktywnego udziału w zabawie czy szkoleniu. Do eksperymentu zaprosili dziesięć wyjątkowo uzdolnionych psów, określanych jako Gifted Word Learner (GWL) - czyli "utalentowani uczniowie słów".
W pierwszym eksperymencie właściciele prezentowali swoim pupilom dwie nowe zabawki. W jednej sytuacji wymawiali ich nazwy podczas bezpośredniej zabawy z psem, w drugiej - rozmawiali o zabawkach z inną osobą, podczas gdy pies był jedynie biernym słuchaczem. W obu przypadkach psy mogły słuchać rozmów przez osiem minut. Następnie zabawki przenoszono do innego pomieszczenia i proszono psa, by przyniósł konkretną rzecz, podając jej nazwę - na przykład: Czy możesz przynieść misia?
Okazało się, że aż 7 na 10 psów doskonale poradziło sobie z zadaniem, zarówno wtedy, gdy uczyły się podczas zabawy, jak i wtedy, gdy tylko słuchały rozmowy dorosłych! Skuteczność czworonogów była imponująca: podczas bezpośredniego kontaktu prawidłowo reagowały w 80 proc. przypadków, a po podsłuchiwaniu rozmów - aż w 100 proc. Oznacza to, że niektóre psy uczą się nowych słów równie skutecznie, jak dzieci w wieku około 1,5 roku.
W drugim eksperymencie naukowcy postanowili utrudnić zadanie. Właściciele pokazywali psom nową zabawkę, po czym chowali ją do pojemnika. Jej nazwę wypowiadali dopiero wtedy, gdy pies nie mógł jej zobaczyć. Tym samym rozdzielono moment widzenia przedmiotu od usłyszenia jego nazwy. Mimo to większość badanych psów bez problemu nauczyła się nowych słów i potrafiła wskazać właściwą zabawkę.
Współautorka badania, dr Shany Dror z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu, podkreśla, jak wyjątkowe są te odkrycia. Jej zdaniem "zdolność uczenia się słów z podsłuchanej rozmowy może opierać się na ogólnych mechanizmach społeczno-poznawczych wspólnych dla wszystkich gatunków, a nie unikatowych dla ludzi".
Dr Dror zaznacza jednak, że nie wszystkie psy mają takie umiejętności. Te psy stanowią wyjątkowy model do badania niektórych zdolności poznawczych, które umożliwiły ludziom rozwój języka. Nie sugerujemy jednak, że wszystkie psy uczą się w ten sposób - wręcz przeciwnie - wyjaśnia.
Odkrycia naukowców potwierdzają to, co wielu opiekunów psów podejrzewało od dawna - psy rozumieją znacznie więcej, niż nam się wydaje. Jednak tylko nieliczne czworonogi wykazują aż tak zaawansowane zdolności uczenia się słów. To właśnie te "psie geniusze" mogą pomóc naukowcom lepiej zrozumieć, w jaki sposób rozwijał się język u ludzi i jakie mechanizmy poznawcze za tym stoją.