Dinozaury miały wstydliwy problem

Środa, 11 grudnia 2019 (17:13)

Dinozaury miały wstydliwy problem. Już 100 milionów lat temu te z nich, które były pokryte piórami musiały zmagać się z plagą wszy. Potwierdziły to po raz pierwszy wyniki badań dwóch bursztynów, znalezionych w prowincji Kaczin Mjanmy. Zawierają one inkluzje w postaci fragmentów piór dinozaurów z przyczepionymi do nich nimfami wszy. Piszą o tym na łamach czasopisma "Nature Communications" naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk i Capital Normal University w Pekinie.

Naukowcy odkryli przypominające współczesne wszy owady w piórach dinozaurów po raz pierwszy. Jak podkreślają, choć w powszechnej świadomości dominują dinozaury pokryte łuskami, coraz lepiej wiemy już, że wiele ich gatunków nosiło pióra. Wygląda na to, że musiały zmagać się z wszawicą podobnie, jak współczesne nam ptaki.

Wszy odkryto w dwóch bursztynach sprzed około 100 milionów lat. Owady nazwano Mesophthirus engeli i uznano za wczesną postać wszy, które najwyraźniej rozwijały się potem dalej mimo wyginięcia dinozaurów. Owady te - podobnie - jak dziś - nie miały skrzydeł, nie mogły latać, miały natomiast silne szczęki. Badania pokazują, że potrafiły pióra dinozaurów nadgryzać. 

Do tej pory najstarsze dowody na to, że owady żerowały w piórach ptaków pochodziły sprzed 44 milionów lat, z terenów Niemiec, gdzie znaleziono wesz z gatunku nazwanego Megamenopon rasnitsyni. Wcześniejsze doniesienia na temat pasożytów wskazywały, że w okresach Jury i Kredy, od 201 do 66 milionów lat temu - odżywiały się one krwią dinozaurów. Teraz okazuje się, że pasożyty żyjące w piórach kształtowały się mniej więcej w tym samym czasie. 

Ta nowa rodzina owadów ma kilka cech, które różnią ją od wszy istniejących obecnie. W związku z tym trudno nam je dokładnie przypisać do współczesnych rzędów owadów - przyznaje współautor pracy, Chungkun Shih ze Smithsonian Institution National Museum of Natural History. Różnice obejmują między innymi czułki i odnóża, wyposażone w pojedynczy pazur. Tamte owady były prawdopodobnie mniej wybredne w wyborze nosiciela, w bursztynach znaleziono je na dwóch piórach różnych gatunków dinozaurów. Gdy dinozaury wyginęły wszy były w stanie znaleźć sobie innych żywicieli. Choćby pingwiny.

Artykuł pochodzi z kategorii: Nauka

Grzegorz Jasiński