Barwa światła ustawia nam zegar biologiczny

Piątek, 17 kwietnia 2015 (20:01)

Nie tylko jasność światła dziennego, ale także jego kolor ma wpływ na nasz zegar biologiczny - twierdzą naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze. Wyniki ich badań, po raz pierwszy wskazują na mechanizm, w jaki organizm ssaków analizuje zmiany barwy światła przede wszystkim o świcie i zmierzchu. Jak mówi RMF FM pierwszy autor badań, dr Tim Brown, dzięki tej wiedzy będzie można dopasowywać sztuczne oświetlenie tak, by nie zaburzało naszego rytmu dnia i nocy.

Posłuchaj w oryginale rozmowy Grzegorza Jasińskiego z autorem badań

Jak pisze czasopismo "PLOS Biology", badacze z Manchesteru przeanalizowali fizjologiczną reakcję mózgu myszy na zmiany koloru świata, głównie między barwą żółtą i niebieską wieczorem i niebieską a żółtą rano. Badano między innymi aktywność elektryczną mózgu myszy, które stymulowano światłem o różnej barwie. Okazało się, że liczne neurony są bardziej wrażliwe na zmianę barwy, niż na zmianę jasności światła.

Jasność światła ma oczywiście znaczenie, ale nasz zegar biologiczny nie reaguje na zmiany jasności związane choćby ze zmieniającym się zachmurzeniem - mówi RMF FM Tim Brown. Dlatego wydawało nam się, że musi być w to zaangażowany jeszcze inny mechanizm - dodaje.
 
Potwierdziły to badania, w których myszy trzymano przez ponad miesiąc w warunkach sztucznego oświetlenia symulującego dobowe zmiany barwy światła lub dobowe zmiany jego jasności. Analiza zmian temperatury ciała zwierzęcia pokazała, że przy zmianach barwy sztucznego światła zegar biologiczny myszy utrzymywał właściwy rytm, podczas gdy przy zmianie jedynie natężenia światła, ulegał zakłóceniu.

Myszy to zwierzęta nocne, ale zależna od światła aktywność ich mózgu jest podobna do aktywności dziennych ssaków, w tym człowieka. Dlatego wyniki badań myszy można z dużą pewnością przenieść na człowieka - mówi Brown. Jego zdaniem to daje nam dużą szansę, by po przeprowadzeniu dalszych badań, wykorzystać zmianę barwy światła na równi ze zmianą jasności do korekty naszego zegara biologicznego w sytuacjach, gdy przychodzi nam pracować w nocy lub zmieniać strefy czasowe.

Zdaniem Brytyjczyków, coraz powszechniejsze wykorzystanie żarówek LED daje szanse bardzo precyzyjnego sterowania proporcjami światła o barwie żółtej i niebieskiej tak, by jak najlepiej dopasować się do naszych potrzeb.

Artykuł pochodzi z kategorii: Nauka

Grzegorz Jasiński