Choć szczyt aktywności Perseidów przypada dopiero na noc z 12 na 13 sierpnia, już teraz na nocnym niebie można dostrzec pierwsze meteory z tego roju. Perseidy to jeden z najbardziej znanych i najobfitszych rojów meteorów, który każdego lata przyciąga wzrok zarówno amatorów, jak i doświadczonych obserwatorów nieba.
Dobre warunki do obserwacji
W tym roku w maksimum będą idealne warunki do obserwacji tych meteorów. Księżyc znajdzie się wówczas w nowiu, a więc jego blask nie rozświetli nocnego nieba. Co więcej, 12 sierpnia przy zachodzie Słońca nastąpi zaćmienie Słońca, w Polsce widoczne jako częściowe, o dużej fazie (od 82 proc. do 85 proc., w zależności od rejonu kraju). Można będzie więc w jeden dzień podziwiać aż dwa atrakcyjne zjawiska astronomiczne – do zachodu Słońca zaćmienie, a gdy się ściemni – meteory.
Jak obserwować „spadające gwiazdy”?
W związku z tym w wielu miejscach w Polsce zorganizowane zostaną pikniki astronomiczne. Warto sprawdzić zwłaszcza, co w naszej okolicy szykują planetaria, obserwatoria i organizacje amatorsko zajmujące się astronomią i jej popularyzacją.
Do obserwacji meteorów nie są potrzebne żadne specjalistyczne przyrządy – wystarczy wybrać miejsce z dala od miejskich świateł, z szerokim widokiem na niebo. Najlepiej patrzeć nie bezpośrednio na radiant roju, czyli punkt w gwiazdozbiorze Perseusza, ale na obszary nieba nieco od niego oddalone.
Czym są meteory?
Wbrew potocznej nazwie „spadających gwiazd”, meteory nie są gwiazdami. Widząc meteor, tak naprawdę widzimy zjawisko świetlne wynikające z przelotu skalnej drobiny z kosmosu (meteoroidu) przez ziemską atmosferę. W zdecydowanej większości przypadków kosmiczny kamień ulega zniszczeniu w atmosferze i nie dolatuje do powierzchni Ziemi. Jeśli jednak jest większy i uda mu się przetrwać, uderza w naszą planetę jako meteoryt. Może powstać krater, a w okolicy można czasem odnaleźć odłamki meteorytu.
Meteory pojawiają się na niebie losowo przez cały rok. Są jednak pewne ich zgrupowania, widoczne w określonym czasie roku, zwane rojami meteorów. Meteory z danego roju wydają się wybiegać z jednego obszaru na niebie, zwanego radiantem (gdybyśmy wirtualnie przedłużyli ich trasy po nieboskłonie). Nazwy rojów meteorów wywodzą się od gwiazdozbiorów, na tle których znajdują się ich radianty.
Perseidy aktywne są od 17 lipca do 24 sierpnia. W momencie maksimum 12 sierpnia osiągają nawet 100 zjawisk na godzinę. Radiant roju przemieszcza się i w okresie maksimum jest w konstelacji Perseusza. Znamy je od starożytności. Współcześnie wiadomo, iż za ten rój odpowiada kometa 109P/Swift-Tuttle.
Równolegle do Perseidów aktywne są też Południowe delta Akwarydy, mające maksimum 31 lipca (25 meteorów na godzinę). Jest to także starożytny rój meteorów. Mają związek z kometą P/2008 Y12 (SOHO). Okres aktywności przypada od 12 lipca do 23 sierpnia. Inny obecnie aktywny rój to alfa Kaprikornidy z maksimum około 31 lipca i okresem aktywności od 3 lipca do 15 sierpnia. Są związane z kometą 169P/NEAT.
