Sytuacja jest nie do utrzymania. (...) Zdecydowano się na działania zbyt późno i były one niewystarczające – powiedział Juan Jesus Vivas, cytowany przez portal radia Cadena SER. Rząd musi podjąć energiczne, zdecydowane i natychmiastowe kroki – zaapelował polityk należący do opozycyjnej Partii Ludowej (PP).
Jak dodał Vivas, podczas najpoważniejszego kryzysu migracyjnego w tym mieście od 2021 r. zginęło już 57 osób.
Szacunki hiszpańskiego MSW mówią o ponad 50 tys. osób, które przekroczyły granicę z Hiszpanią, z czego 25 tys. miało w piątek wrócić dobrowolnie do Maroka.
Premier Hiszpanii Pedro Sanchez, który w piątek przybył do Ceuty, określił sytuację jako „naruszenie integralności terytorialnej” Hiszpanii i zapewnił, że procedury repatriacyjne zostaną przyspieszone we współpracy z władzami marokańskimi.
Za kryzys odpowiada mafia?
Szef rządu oskarżył o spowodowanie kryzysu mafie zajmujące się handlem ludźmi. Sanchez ogłosił też rozmieszczenie boi na falochronie w Tarajal w celu stworzenia „fizycznej bariery, (...) ułatwiającej repatriację”.
Wojsko w Ceucie
Rząd w Madrycie wysłał do Ceuty wojsko w celu opanowania sytuacji. Szefowa resortu obrony Margarita Robles poinformowała w piątek, że w mieście stacjonuje 3 tys. żołnierzy „w pełnej gotowości do pomocy żandarmerii, policji oraz mieszkańcom Ceuty”.
Hiszpańska opozycja krytykuje politykę rządu i sposób reagowania na kryzys. Lider skrajnie prawicowej partii Vox, Santiago Abascal, powiedział o „inwazji” na Hiszpanię, oskarżając o nią premiera.
W Ceucie, zamieszkiwanej przez około 85 tys. osób, trwa najpoważniejszy kryzys migracyjny od maja 2021 r., kiedy do miasta przedostało się około 10 tys. migrantów. W mniejszym stopniu obecny kryzys dotyczy również Melilli, drugiej hiszpańskiej eksklawy w Afryce Północnej, dokąd wtargnęło około 130 osób.
Nadawca publiczny RTVE przekazał, że w piątek nad ranem setki osób brały udział w gwałtownych starciach na obszarach przygranicznych, próbując przedostać się z Maroka do Ceuty i Melilli.
Zamknięcie strefy Schengen?
Z postulatem zamknięcia strefy Schengen z Hiszpanią wystąpili premierka Włoch Giorgia Meloni oraz minister spraw zagranicznych Antonio Tajani.
Rzym zarzuca Madrytowi, że nie zdołał ochronić zewnętrznej granicy UE. Hiszpania odrzuciła te oskarżenia i wezwała włoskiego ambasadora na rozmowę.
Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen napisała w piątek na X, że obrazy napływające z Ceuty są nie do przyjęcia i Unia Europejska nie może pozwolić, by ktokolwiek do niej przybywał bez przestrzegania jej zasad. Dzień wcześniej komisarz UE ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner zapewnił, że UE jest gotowa zwiększyć wsparcie dla Hiszpanii, w tym za pośrednictwem Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), w celu opanowania sytuacji.
Co wywołało kryzys migracyjny?
Jedną z przyczyn kryzysu migracyjnego w Ceucie były procesy prawne w Hiszpanii. Sąd Najwyższy orzekł 8 lipca, że natychmiastowe deportacje migrantów przybywających do Hiszpanii drogą morską są niezgodne z prawem.
Marokańskie media, w tym m.in. portal Akhbarona, podały, że orzeczenie sądu wywołało w kraju falę dezinformacji przede wszystkim na TikToku i Facebooku. W sieci zaczęła krążyć niezgodna z prawdą informacja, że „granica morska w Ceucie została otwarta”, gdyż służby stacjonujące w enklawie nie mogą wydalić nikogo, kto opłynie falochron Tarajal i dotrze na plażę. W niektórych postach pojawiły się także sugestie, że Hiszpania daje obywatelstwo każdemu przybyszowi, który dotrze do Ceuty.
Według hiszpańskich mediów, w tym dziennika „La Vanguradia”, za rozpowszechnianiem tej fałszywe wiadomości stały organizacje przestępcze, w tym siatki przemytnicze. W następstwie tego przez kolejne trzy tygodnie formowały się w miastach przygranicznych, m.in. w Al-Funajdik, grupy osób chcących nielegalnie pokonać morską granicę, o czym pisał m.in. korespondent gazety „El Pais”. Według jego relacji, marokańskie siły bezpieczeństwa nie podejmowały żadnych interwencji, aż do czwartku, kiedy to tysiące ludzi, w tym matki z dziećmi, ruszyły w kierunku wody. W wydanym w czwartek wieczorem komunikacie prezydent Vivas nazwał sytuację w Ceucie mianem „kryzysu humanitarnego i społecznego”.
