Poniedziałek Wielkanocny, znany również jako Lany Poniedziałek lub śmigus-dyngus, to drugi dzień Świąt Wielkanocnych. Tradycyjnie tego dnia oblewamy się wodą, co symbolizuje radość z budzącego się życia, oczyszczenie z grzechów i płodność. Jakie zwyczaje towarzyszą temu dniu i skąd wzięła się tradycja polewania wodą?
- Poniedziałek Wielkanocny w 2026 roku przypada na 6 kwietnia.
- Jest to dzień ustawowo wolny od pracy.
- Najbardziej znaną tradycją jest polewanie wodą, czyli śmigus-dyngus.
- Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
Poniedziałek Wielkanocny w 2026 roku przypada na 6 kwietnia. To drugi dzień najważniejszych świąt chrześcijańskich, który w Polsce jest dniem wolnym od pracy. Dla wielu osób to okazja do przedłużenia świątecznego odpoczynku i spotkań z rodziną.
Najbardziej charakterystycznym zwyczajem tego dnia jest polewanie się wodą, znane jako śmigus-dyngus. Zwyczaj ten wywodzi się z dawnych słowiańskich obrzędów, które miały na celu symboliczne oczyszczenie, zapewnienie zdrowia, płodności i radości z nadejścia wiosny.
Początkowo śmigus i dyngus były osobnymi zwyczajami - śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby i oblewaniu wodą, natomiast dyngus dawał możliwość wykupienia się od lania za pomocą pisanek.
Nazwa "śmigus" pochodzi od staropolskiego słowa "śmigać", czyli chłostać. Zwyczaj ten związany był z symbolicznym smaganiem dziewcząt wierzbowymi witkami, co miało zapewnić im zdrowie i pomyślność. Natomiast "dyngus" najprawdopodobniej wywodzi się z języka niemieckiego od słowa "dingen", oznaczającego "wykupywać się". Z czasem oba obrzędy połączyły się w jeden, znany dziś jako śmigus-dyngus, który kojarzony jest głównie z polewaniem się wodą w Poniedziałek Wielkanocny.
Ale polewanie wodą to nie tylko zabawa, ale także głęboko zakorzeniony symbol odradzającej się przyrody i oczyszczenia. Wierzono, że woda przynosi szczęście, zdrowie i płodność, a także chroni przed chorobami. Współcześnie tradycja ta przybiera formę żartobliwych psikusów, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży.
Choć Poniedziałek Wielkanocny jest ważnym dniem dla wielu wiernych dlatego udział w mszy świętej tego dnia nie jest obowiązkowy. Prawo kanoniczne nie zalicza tego dnia do świąt nakazanych, co oznacza, że uczestnictwo w liturgii jest dobrowolne i wynika z osobistej potrzeby, rodzinnej tradycji lub pobożności.
Poniedziałek Wielkanocny jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Oznacza to, że większość pracowników nie wykonuje w tym dniu swoich obowiązków służbowych. Wyjątki dotyczą m.in. służb ratowniczych, transportu, komunikacji, gastronomii oraz hoteli, gdzie praca w święta jest niekiedy konieczna. Zgodnie z Kodeksem pracy, osobom pracującym w tym dniu przysługuje inny dzień wolny lub odpowiednia rekompensata finansowa.
Poniedziałek Wielkanocny to także czas rodzinnych wizyt, wspólnego świętowania i odpoczynku po intensywnych przygotowaniach do Wielkanocy. W wielu domach pielęgnuje się tradycję odwiedzin, dzielenia się świątecznymi potrawami i wspólnego spędzania czasu.