Zmarła uczestniczka Powstania Warszawskiego Józefa Marciniak
„W wieku 104 lat zmarła Józefa Marciniak ps. Kropka , sanitariuszka i łączniczka z Powstania Warszawskiego, autorka książki 'Wołyńska ziemio moja'” – poinformowała w niedzielę fundacja „Nie zapomnij o nas” na platformie X.
Józefa Marciniak w archiwalnej rozmowie z Polską Agencją Prasową z 2017 r. opowiadała o tym, że w trakcie Powstania Warszawskiego była sanitariuszką i łączniczką w oddziale por. Czesława Sitarza ps. Iskra.
Niosłam pomoc chorym, zasypanym. Najpierw moją komendantką była „Heksa” (Helena Sakowicz-Bordziłowska). Po rozbiciu oddziału zostałam włączona do łączności przy dowództwie kpt. Ruma (Kazimierza Bilskiego) – mówiła.
Dwie najbardziej pamiętne akcje
Józefa Marciniak wspominała, że w trakcie Powstania Warszawskiego miała wiele trudnych doświadczeń, ale najbardziej zapadły jej w pamięć dwie akcje.
Pierwsza była związana z odbiciem domu przy Hali Mirowskiej, który był zajęty przez Niemców, a druga akcja była związana ze śmiercią „Heksy”. Z porucznikiem „Iskrą” byliśmy wtedy na korytarzu na piętrze budynku w pobliżu banku przy ul. Jasnej i obserwowaliśmy całą tę akcję z okna. „Heksa” – moja komendantka, wyszła z noszami po zabitego żołnierza i została trafiona przez Niemców, którzy strzelali z budynku banku. Chciałam wtedy biec na pomoc, ale porucznik „Iskra” chwycił mnie za kombinezon, podniósł do góry i powiedział – „jeszcze masz czas zginąć” i postawił koło siebie. Po tej akcji zostałam wycofana z łączności oddziału, a przyłączona do dowództwa – mówiła „Kropka”.
Przed wojną młodzież była wychowywana w wielkim patriotyzmie religijnym i służba Polsce była obowiązkiem aż do śmierci. Cały mój pobyt w Warszawie i konspiracyjna praca przed Powstaniem to było wykonywanie tej służby i chyba dlatego w takim strasznym ogniu byłam w różnych akcjach – oceniła.
Po wojnie powstańczyni wydała książki
Józefa Marciniak ps. Kropka pochodziła z Wołynia ze wsi Adamówka. Po wybuchu II wojny światowej i włączeniu się w działalność konspiracyjną w Warszawie złożyła oficjalną przysięgę wojskową przed kpt. Emilią Malessą ps. Marcysia. Kapelan ks. Wiktor Potrzebski ps. Corda odebrał od niej ślubowanie.
W czasie Powstania Warszawskiego walczyła w Batalionie „Kiliński” w Śródmieściu Północnym i na Woli. Była łączniczką 7. kompanii motorowej „Iskra”. Wyszła z Warszawy z ludnością cywilną. Razem z kpt. Emilią Malessą „Marcysią” kontynuowała działalność podziemną w Krakowie – Komenda Główna Armii Krajowej – Łączność Zagraniczna, kryptonim „Zagroda”.
W okresie powojennym Józefa Marciniak zajęła się spisywaniem relacji historycznych. Wydała takie książki jak „Wołyńska ziemio moja...” oraz „W służbie Ojczyzny z kpt. Marcysią w Zagrodzie” o działalności kobiet w strukturach Armii Krajowej. Zmarła w wieku 104 lat.
