Koniec cytologii w programie przesiewowym
Zgodnie z najnowszym zarządzeniem prezesa NFZ, zapisy na klasyczną cytologię będą możliwe tylko do końca lipca. Samo badanie będzie rozliczane przez NFZ do końca sierpnia. Jak czytamy w dokumencie: „Rozliczaniu będą podlegać wyłącznie te badania, które zostały rozpoczęte do dnia 31 lipca 2026 r.” Po tym terminie umowy na realizację cytologii wygasną.
Nowy standard – test HPV HR
Od 1 sierpnia badaniem przesiewowym w kierunku wczesnego wykrywania raka szyjki macicy będzie test HPV HR. Wykonać go będzie można w poradni ginekologicznej (część placówek już oferuje takie badania), a także w placówkach POZ, gdzie uprawnione do pobierania wymazów będą położne po odpowiednich kursach.
Na badanie nie potrzeba skierowania. Zapisać się można przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP lub bezpośrednio w placówkach realizujących badania.
Co dalej po dodatnim wyniku?
W przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR, na tym samym pobranym materiale wykonywane będzie kolejne badanie – cytologia na podłożu płynnym (LBC, z ang. Liquid Based Cytology). To badanie pozwala stwierdzić m.in. stan przednowotworowy lub nowotworowy w komórkach szyjki macicy.
Jeśli w wyniku badań zostaną wykryte nieprawidłowe komórki, pacjentka zostanie skierowana na dalszą diagnostykę, czyli badanie kolposkopowe lub kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. To już etap pogłębionej diagnostyki.
Kogo obejmą badania?
Program badań przesiewowych kierowany jest do kobiet w wieku od 25 do 64 lat. Test HPV HR będzie przeprowadzany co 5 lat – jeśli wynik jest ujemny. W przypadku wyniku dodatniego, a także u kobiet z czynnikami ryzyka, badanie powtarzane będzie po roku. Dla wybranych grup przewidziano także badanie co trzy lata.
Skuteczność testu HPV HR
Test HPV HR jest blisko dwukrotnie skuteczniejszy niż cytologia w wykrywaniu stanów przedrakowych szyjki macicy – wynika z badania przeprowadzonego przez Narodowy Instytut Onkologii, które w maju opublikowało czasopismo „The Lancet Regional Health – Europe”.
Rak szyjki macicy – statystyki i czynniki ryzyka
Na raka szyjki macicy umiera w Polsce rocznie około 1600 kobiet. To dziewiąty najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w naszym kraju. Głównym czynnikiem ryzyka jest przetrwałe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim potencjale onkogennym.
Najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet pozostaje rak piersi. Częściej występuje po menopauzie, a ryzyko zachorowania wzrasta po 50. roku życia. Na mammografię również można zapisać się przez Internetowe Konto Pacjenta i aplikację mojeIKP.
