Obowiązkowy przegląd kominiarski. Co mówi prawo?
Obowiązek okresowej kontroli przewodów kominowych wynika z art. 62 ustawy o prawie budowlanym. Właściciel lub zarządca budynku musi co najmniej raz w roku sprawdzić stan techniczny przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, a także instalacji gazowych. Kontrola powinna zostać wykonana w każdym roku kalendarzowym.
Nie oznacza to jednak, że we wrześniu czy październiku do każdego domu automatycznie przychodzą państwowi kontrolerzy. To właściciel nieruchomości odpowiada za zamówienie obowiązkowego przeglądu. Organy nadzoru budowlanego mogą natomiast sprawdzić, czy obowiązek został wykonany. Sama kontrola to nie to samo co czyszczenie komina. To dwie odrębne czynności, choć często można wykonać je podczas jednej wizyty.
E-protokół w CEEB. Papierowy dokument już nie wystarczy
Od 18 września 2023 roku protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych jest sporządzany w formie elektronicznej, z wykorzystaniem systemu CEEB. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wskazuje, że e-protokół zastąpił wcześniejszy dokument papierowy. To ważna zmiana dla właścicieli domów. Po zakończeniu przeglądu warto upewnić się, że kominiarz rzeczywiście sporządził protokół w systemie, a następnie w systemie ZONE pobrać protokół kontroli przewodów kominowych. Do skorzystania z usługi potrzebny jest unikalny identyfikator dokumentu oraz adres e-mail podany przy jego sporządzaniu.
Jak często trzeba czyścić komin?
Częstotliwość czyszczenia zależy od rodzaju przewodu i paliwa. Przepisy przeciwpożarowe przewidują następujące terminy:
- przewody dymowe przy paliwie stałym, np. węglu lub drewnie – co najmniej cztery razy w roku
- przewody spalinowe przy paliwie gazowym lub ciekłym – co najmniej dwa razy w roku
- przewody wentylacyjne – co najmniej raz w roku
Częstsze czyszczenie może być potrzebne, jeżeli wymagają tego warunki użytkowania instalacji. Co ważne, samodzielne czyszczenie przewodu w domu jednorodzinnym nie zastępuje corocznej kontroli technicznej. Przepisy dopuszczają wyjątek od wymogu posiadania kwalifikacji przy usuwaniu zanieczyszczeń z przewodów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych. Nie oznacza to jednak zwolnienia z obowiązkowego przeglądu.
Kto może wykonać przegląd kominiarski?
Nie każdy fachowiec może wystawić wymagany protokół. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wskazuje, że kontrolę przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych mogą wykonywać osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim. W przypadku przewodów związanych z ciągiem wymuszonym mechanicznie wymagane są odpowiednie uprawnienia budowlane. Przed zamówieniem usługi można więc sprawdzić, czy osoba wykonująca kontrolę ma odpowiednie uprawnienia.
Ile kosztuje przegląd kominiarski w 2026 roku?
Nie ma jednej ogólnopolskiej stawki za usługę kominiarską. Cena zależy m.in. od liczby przewodów, rodzaju budynku, regionu, dostępu do komina oraz tego, czy zamawiamy samą kontrolę, czy także czyszczenie.
Dostępne w 2026 roku zestawienia cen pokazują, że standardowy przegląd domu jednorodzinnego z e-protokołem kosztuje najczęściej około 200-350 zł, choć w części regionów można spotkać zarówno niższe, jak i wyższe stawki. Za bardziej rozbudowaną usługę, obejmującą również czyszczenie, trzeba zwykle zapłacić więcej.
Przykładowo, według zestawienia cen usług kominiarskich na 2026 rok, koszt kontroli i czyszczenia przewodów w domu jednorodzinnym wynosił średnio od około 130-190 zł w zależności od województwa. Kompleksowe usługi, obejmujące dodatkowo m.in. sprawdzenie szczelności instalacji gazowej, były wyceniane średnio na około 290-375 zł.
Nie należy jednak porównywać ofert wyłącznie po cenie. Tani przegląd może oznaczać wyłącznie kontrolę, podczas gdy inna firma w tej samej cenie oferuje także czyszczenie. Przed wizytą warto zapytać, co dokładnie obejmuje usługa i czy w cenie znajduje się e-protokół.
Jaka kara za brak przeglądu kominiarskiego?
Brak wymaganej kontroli może mieć konsekwencje prawne. Prawo budowlane w art. 93 pkt 8 przewiduje karę grzywny za niewypełnienie obowiązku dotyczącego m.in. kontroli określonych w art. 62.
W postępowaniu mandatowym grzywna może wynieść do 500 zł. To właśnie tę kwotę najczęściej wskazuje się jako wysokość mandatu za brak wymaganego przeglądu. W przypadku odpowiedzialności za naruszenia Prawa budowlanego sprawa może trafić do sądu, a wysokość grzywny wynika wówczas z przepisów dotyczących wykroczeń.
Brak przeglądu może mieć znaczenie dla ubezpieczyciela
Konsekwencje zaniedbania nie kończą się na ewentualnej karze. Aktualny protokół może być również istotny w przypadku szkody, szczególnie pożaru. Warunki ubezpieczenia mogą wymagać wykonywania okresowych przeglądów i konserwacji. Jeżeli dojdzie do pożaru, a właściciel nie będzie miał wymaganego przeglądu, ubezpieczyciel może analizować, czy zaniedbanie obowiązków miało wpływ na powstanie lub rozmiar szkody. Dlatego nie można automatycznie przyjmować, że brak protokołu zawsze oznacza odmowę odszkodowania. Decydują konkretne zapisy polisy i okoliczności zdarzenia.
Pompa ciepła nie zawsze zwalnia z kontroli
Zmiana źródła ogrzewania również nie oznacza automatycznego końca obowiązku kontroli przewodów kominowych. Jeżeli w domu pozostają przewody wentylacyjne, podlegają one kontroli w ramach obowiązujących przepisów. GUNB podkreśla, że art. 62 obejmuje przewody kominowe wentylacyjne, a zakres kontroli może dotyczyć zarówno wentylacji grawitacyjnej, jak i mechanicznej - przy czym w tym drugim przypadku obowiązują szczególne wymagania dotyczące uprawnień osoby kontrolującej.
Dlatego właściciel domu z pompą ciepła powinien sprawdzić, jakie przewody znajdują się w budynku i jakie obowiązki dotyczą jego konkretnej instalacji.
Co sprawdzi kominiarz podczas kontroli?
Coroczna kontrola nie powinna ograniczać się do krótkiego spojrzenia na komin. GUNB wskazuje m.in. na sprawdzenie:
- drożności przewodów kominowych,
- siły ciągu kominowego,
- stanu przewodów na całej ich długości,
- ewentualnych uszkodzeń przewodów i kanałów,
- stanu czopuchów, włazów i nasad kominowych,
- działania urządzeń wentylacyjnych,
- wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli,
- zmian dokonanych w przewodach od czasu poprzedniego przeglądu.
Jeżeli podczas kontroli zostaną wykryte nieprawidłowości, właściciel powinien je usunąć. Szczególnie poważne są nieszczelności, problemy z ciągiem czy niedrożność przewodów, ponieważ mogą prowadzić do zatrucia tlenkiem węgla lub pożaru.
