Płynne złoto. Dlaczego warto jeść miód i który jest najzdrowszy?

Artykuł sponsorowany
Poniedziałek, 20 września (09:43)

Miód to słodki przysmak, który produkują pszczoły. Warto jednak pamiętać, że ma on dużo szersze zastosowanie niż kulinarne, z czego wiele osób może nie zdawać sobie sprawy, a rola pszczół w przyrodzie jest wręcz nieoceniona. Co warto o nim wiedzieć?

Miód nie bez powodu nazywany jest płynnym złotem. To nie tylko słodki przysmak, ale również cenny produkt, mający wpływ na nasze zdrowie - jego właściwości lecznicze znane są od zarania dziejów. Z kolei pszczoły nie tylko produkują miód, bo przenoszą też pyłki, co zwiększa ilość i jakość plonów. Bez ich pracy rozwój i wzrost większości roślin nie byłby możliwy. A większość owoców i warzyw to gatunki owadopylne. 

Niestety, populacja owadów zapylających dziko żyjących oraz pszczół w skali światowej regularnie się zmniejsza[1]. Na alarm biją już nie tylko pszczelarze, ale także ekolodzy i różne grupy społeczne. Wszyscy oni snują katastroficzne wręcz wizje, wiążące się z ewentualnym wyginięciem pszczół. Zaznaczają jednak, że pomóc może każdy z nas. Jak to zrobić? Na szczęście są na to sposoby! Zacznijmy jednak od tego, dlaczego warto, czyli... od miodu.

(Nie takie znów) sekretne życie pszczół

Miód powstaje z nektaru kwiatów, który pszczoły zasysają do wola. Po powrocie do ula zostaje on umieszczony w plastrach z wosku, gdzie robotnice za pomocą obecnych w przewodach pokarmowych enzymów i kwasu mrówkowego przekształcają go w miód. Ważny jest proces odparowywania wody oraz odcięcie dopływu powietrza (tzw. zasklep). Produkcja tego płynnego złota uważana jest za zakończoną, gdy osiągnie tzw. "dojrzałość" - 75 proc. komórek plastra pozostaje pokrytych woskiem. 

Wówczas pszczelarz wyjmuje z ula raki z plastrami i wkłada je do wirówki, a następnie rozlewa do słoików. Warto wiedzieć, że pszczoły produkują wyłącznie zdrowy i bezpieczny dla ludzi miód i nie zbierają nektaru z trujących kwiatów. Polifenole zawarte w miodzie mają silne właściwości przeciwutleniające, antymutagenne i przeciwzapalne. Ponadto udowodniono, że w wysokim stężeniu miód był najbardziej skuteczny w hamowaniu tworzenia się heterocykli i ogólnej mutagenności. Miód miodowi jednak nierówny, a różnych jego odmian jest mnóstwo. Czym się różnią?

Pozyskiwane w Polsce miody możemy podzielić na dwie grupy: miody nektarowe oraz miody spadziowe. Miód nektarowy jest to produkt wytworzonym przez pszczoły z zebranego nektaru kwiatowego, do tej grupy zaliczmy miód wielokwiatowy oraz miody odmianowe takie jak rzepakowy, akacjowy, lipowy, faceliowy, gryczany (charakteryzujący się najwyższą zdolnością antyoksydacyjną (Miłek 2021[2]), obecnie bardzo popularny jest miód nawłociowy (polecany przy dolegliwościach i schorzeniach dróg moczowych, pęcherza, kamicy nerkowej) oraz wrzosowy. Wymienione powyżej zostały tylko główne gatunki miodów nektarowych do miodów nektarowych pozyskiwanych na mniejszą skalę można zaliczyć mniszkowy, malinowy, lucerny, koniczyny i wiele innych - mówi dr hab. inż. Andrzej Półtorak, prof. SGGW, wykładowca Katedry Techniki i Projektowania Żywności Instytutu Nauk o Żywieniu Człowieka SGGW

Miód spadziowy nie jest produkowany z nektaru kwiatów. Wytwarzany jest przez pszczoły ze spadzi, która jest wydaliną mszyc żerujących na roślinach. Mszyce wysysają sok z roślin, z którego pobierają tylko potrzebne im białko, a w swoich wydalinach pozostawiają wszystkie cukry, pszczoły pobierają spadź i przetwarzają. Miód spadziowy powstaje ze spadzi zarówno drzew liściastych, jak i iglastych - dodaje ekspert.

"Miodek? Miodek! Wszędzie widać miodek, świat się miodkiem stał"

Miód jest źródłem łatwo przyswajalnych witamin A, B, C i E, enzymów oraz składników mineralnych, takich jak między innymi cynk, fosfor, wapń, miedź, żelazo, magnez czy potas. Posiada też właściwości antybiotyczne, przeciwzapalne i wykrztuśne. Nie tylko pomaga nam w walce z różnymi chorobami, ale także wspiera układ odpornościowy, gdy jesteśmy zdrowi. Wzmacnia serce, usprawnia pracę mózgu i działa uspokajająco, pomagając choćby w leczeniu nerwic. Działanie przeciwgorączkowe przypisuje się zwłaszcza miodowi lipowemu, antybiotyczne - gryczanemu, a w walce z alergiami i astmą sprawdza się miód wielokwiatowy.

Miód znajduje szerokie zastosowanie również w branży kosmetycznej. Choćby w walce z trądzikiem, ponieważ posiada właściwości bakteriobójcze i przeciwzapalne. Ze względu na właściwości nawilżające i regenerujące sprawdza się przy codziennej pielęgnacji skóry suchej, nadając jej elastyczności i łagodząc podrażnienia. Przyspiesza też gojenie się ran, zwiększając szanse na uniknięcie różnego rodzaju blizn i przebarwień. Dla wielu miód to jednak przede wszystkim przysmak. Jak wybrać najlepszy?

Jeżeli jesteś smakoszem miodu lub wielbicielem jego prozdrowotnych właściwości zapewne zastanawiasz się który miód wybrać niestety nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie, obecnie możemy nabyć miód w supermarketach, targowiskach bezpośrednio u pszczelarzy oraz w sprzedaży wysyłkowej. Osobiście polecam zakup miodu bezpośrednio u pszczelarza. Wówczas w stosunkowo łatwy sposób ocenimy jego wiarygodność poprzez bezpośredni kontakt, rozmowę - pszczelarze to pasjonaci i bardzo chętnie rozmawiają o pszczołach i miodzie - mówi dr hab. inż. Andrzej Półtorak, specjalista z SGGW. 

Jeżeli znajdziecie państwo w swoim regionie pszczelarza to będziecie wiernym klientem na lata. Natomiast jeżeli decydujemy się na zakup miodu w sieciach sprzedaży detalicznej to musimy skupić między innymi na etykiecie produktu. Zweryfikujmy skąd dany miód pochodzi jeżeli jest brak wskazanego kraju produkcji to może budzić pewien niepokój. Należy pamiętać, że jest do Europy importowana miód z Azji który nie zawsze jest najwyższej jakości. Niestety konsument nie ma możliwości ocenić jakości miodu organoleptycznie, do tego celu potrzebny jest sprzęt specjalistyczny a przekazywane od pokoleń metody oceny wizualnej np. test ściekania czy test gęstości w obecnych czasach stały się bezużyteczne ponieważ miody od nieuczciwych dostawców spełniają właściwości fizyczne charakterystyczne dla miodu natomiast są pozbawione właściwości prozdrowotnych. Nie mniej jednak musimy pamiętać, iż prawdziwy miód krystalizuje np. rzepakowy po 2 tygodniach, a akacjowy po kilku miesiącach i wykorzystajmy ten naturalny proces do oceny jakości miodu - dodaje specjalista.  

"Tę pszczółkę, którą (jeszcze) tu widzicie"

Miód nie jest jednak jedynym powodem, dla którego warto zatrzymać proces wymierania pszczół. Ich rola w ekosystemie jest bowiem nieoceniona - uczestniczą w około 80 proc. zapyleń dokonywanych przez owady. Dzięki nim możemy nie tylko cieszyć się zdrowotnymi zaletami różnych odmian miodu, ale również produkować żywność. Mówiąc wprost: im mniej pszczół w przyrodzie, tym mniej owoców i warzyw.

Choć dane za rok 2020[3] pokazują, że w Polsce wzrosła liczba pszczół, statystyki mogą być mylące. Jak podkreśla Polski Związek Pszczelarski - nie przełożyło się to na zbiory miodu. Te bowiem okazały się o 20-30 proc. mniejsze niż w roku poprzednim. A to w niedalekiej przyszłości może niekorzystnie odbić się na wielkości populacji pszczół w naszym kraju.

Niestety, problemem pozostaje nadmiernie zanieczyszczenie powietrza oraz nadużywanie w rolnictwie pestycydów. Dlatego tak ważna jest pomoc pszczołom, zwłaszcza w zapewnieniu im odpowiednich warunków do życia. Dostęp do wody, niewypalanie traw, budowanie specjalnych domków dla pszczół, stosowanie nawozów naturalnych, jak kompost czy obornik - to wszystko proste sposoby, którymi możemy sprzyjać tym owadom.

 

Źródło: Interia

 

[1] https://www.gov.pl/web/srodowisko/bez-pszczol-przezyjemy-najwyzej-4-lata

[2] Miłek, M., Bocian, A., Kleczyńska, E., Sowa, P., & Dżugan, M. (2021). The Comparison of Physicochemical Parameters, Antioxidant Activity and Proteins for the Raw Local Polish Honeys and Imported Honey Blends. Molecules, 26(9), 2423.

Artykuł pochodzi z kategorii: Polska