We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. To już druga próba wprowadzenia tego rozwiązania – poprzednia ustawa została zablokowana przez prezydenta Karola Nawrockiego, który skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego.
Wyjątkowe zyski w trudnych czasach
Jak tłumaczy rzecznik rządu Adam Szłapka, decyzja o ponownym przyjęciu projektu jest reakcją na „bardzo trudną sytuację geopolityczną”, która sprawiła, że firmy paliwowe notują rekordowe zyski. Uważamy, że te koncerny powinny podzielić się tymi zyskami z obywatelami, ze społeczeństwem i powinny być dodatkowo opodatkowane – mówił Szłapka podczas konferencji prasowej.
Powrót do programu „Ceny Paliwa Niżej”?
Projekt ustawy, jak podkreśla rzecznik rządu, jest niemal identyczny z tym, który został wcześniej zablokowany przez prezydenta. Szłapka nie krył rozczarowania decyzją głowy państwa, która – jego zdaniem – uniemożliwiła przekazanie środków do budżetu i przeznaczenie ich na przedłużenie programu CPN, czyli „Ceny Paliwa Niżej”.
Rząd zapowiada, że jeśli tym razem ustawa uzyska podpis prezydenta, środki z podatku od nadzwyczajnych zysków zostaną przeznaczone na wsparcie programu obniżającego ceny paliw, zgodnie z deklaracją premiera Donalda Tuska.
Kogo obejmie nowy podatek?
Projekt ustawy zakłada, że podatek obejmie firmy prowadzące działalność w zakresie wytwarzania, importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego paliw ciekłych na terytorium Polski. Okres objęty podatkiem to czas od 1 marca do 31 grudnia 2026 roku. Wśród przedsiębiorstw, które mogą zostać objęte nową daniną, wymienia się m.in. Orlen, który w drugim kwartale 2026 roku odnotował aż 25,8-procentowy wzrost przychodów oraz 54,4-procentowy wzrost zysku operacyjnego EBITDA LIFO w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego.
Podstawą opodatkowania ma być nadwyżka przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych ponad kwotę, którą przedsiębiorca osiągnąłby przy zastosowaniu swojej średniej marży z 2025 roku, powiększonej o 20 procent. Tak wyliczona marża referencyjna ma stanowić punkt odniesienia dla wyliczenia podatku. Stawka nowej daniny została ustalona na poziomie 60 procent tej nadwyżki. Jak podkreślają autorzy projektu, takie rozwiązanie ma proporcjonalnie odzwierciedlać skalę nieoczekiwanych korzyści, pozostawiając jednocześnie przedsiębiorcom część nadzwyczajnych zysków.
Na co zostaną przeznaczone wpływy z podatku?
Według szacunków rządu, budżet państwa może zyskać z tytułu nowego podatku nawet 4 miliardy złotych. Środki te mają zostać przeznaczone przede wszystkim na finansowanie działań osłonowych, takich jak pakiet CPN („Ceny Paliwa Niżej”). Program ten, realizowany od końca marca do końca czerwca oraz w drugiej połowie sierpnia, obejmował m.in. obniżenie stawek VAT i akcyzy na wybrane paliwa oraz wprowadzenie maksymalnych cen benzyny i oleju napędowego na stacjach.
