Spotkanie prezydentów Polski i Ukrainy, które odbyło się w Ankarze na marginesie szczytu NATO, było jednym z najważniejszych wydarzeń ostatnich tygodni w relacjach obu państw. Wołodymyr Zełenski i Karol Nawrocki rozmawiali ponad godzinę, skupiając się na kwestiach bezpieczeństwa, współpracy gospodarczej oraz – co najtrudniejsze – na sporach historycznych, które w ostatnich miesiącach wywołały poważne napięcia.
Wspólny wróg, wspólne cele
Obaj przywódcy podkreślili, że Polska i Ukraina stoją dziś przed jednym, wspólnym zagrożeniem. „Mamy jedno wspólne zagrożenie: Rosję. Bardzo ważne jest, abyśmy zachowali wzajemne zrozumienie i wsparcie oraz działali wspólnie. Nasze kraje potrzebują wyłącznie silnych relacji. Uzgodniliśmy, że będziemy kontynuować dialog” – napisał Wołodymyr Zełenski w komunikatorze Telegram po spotkaniu z Karolem Nawrockim.
Prezydent Ukrainy zaznaczył również, że rozmowa była „ważna, dość długa i konstruktywna”. Omówiliśmy kwestie priorytetowe. (...) Omówiliśmy również kwestie historyczne. Moim zdaniem powinniśmy być konstruktywni i delikatni, aby nie zniszczyć ważnych, przyjacielskich i sąsiedzkich relacji między Ukrainą a Polską – podkreślił Zełenski, odpowiadając na pytania dziennikarzy.
Wśród tematów rozmów znalazła się także współpraca gospodarcza. Prezydent Ukrainy zwrócił uwagę na rosnące zainteresowanie polskich przedsiębiorców udziałem w odbudowie jego kraju. W Gdańsku zorganizowaliśmy - moim zdaniem - udaną konferencję dotyczącą odbudowy i rekonstrukcji Ukrainy. Polski biznes jest tym zainteresowany. Jesteśmy otwarci na naszych polskich partnerów – zaznaczył Zełenski.
Sporne kwestie historyczne
Największe emocje wzbudziły jednak rozmowy o przeszłości. W ostatnich miesiącach relacje polsko-ukraińskie zostały wystawione na próbę przez decyzję prezydenta Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia Bohaterów UPA. W Polsce wywołało to falę krytyki i przypomniało o nierozwiązanych sporach dotyczących zbrodni wołyńskiej i upamiętniania Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Prezydent Karol Nawrocki nie ukrywał, że dla niego „kwestie UPA, symboli UPA, są nienegocjowalne”. Emocja Polek i Polaków w odniesieniu do ludobójstwa wołyńskiego jest kwestią nienegocjowalną. W obliczu tego, że ta kwestia jest dla Polaków tak ważna, liczymy na zrozumienie ze strony Ukrainy, że flaga banderowska ogranicza też przyszłość Ukrainy w UE. Niesie ona ze sobą wiele złych symboli. Musimy także brać odpowiedzialność za to, co dzieje się za sprawą Federacji Rosyjskiej – mówił prezydent Polski.
Nawrocki przyznał, że podczas rozmowy nie udało się „rozwiązać kwestii historycznych”. Też nie przystępowaliśmy z taką nadzieją, że uda się wszystkie kwestie rozwiązać – dodał.
Dialog zamiast konfliktu
Obie strony podkreślają jednak, że mimo różnic, dialog musi być kontynuowany. Wszystkie te wątki - historyczne, polityczne, przeszłości i przyszłości - podejmowaliśmy w rozmowie z prezydentem Zełenskim, mając świadomość, że to, co z całą pewnością nas do siebie zbliża, to świadomość, że postsowiecka Federacja Rosyjska jest zagrożeniem zarówno dla Ukrainy, jak i dla Polski – zaznaczył Nawrocki.
Prezydent Polski podkreślił, że obie strony potwierdziły swoje stanowiska. Ja potwierdziłem nasze stanowisko w kwestii UPA, ale też dyskutowaliśmy o tym, jak ta współpraca powinna wyglądać w przyszłości – relacjonował.
