Wyniki badań zespołu pod kierunkiem dr Ke Li wskazują na możliwość stworzenia przełomowej technologii w dziedzinie tzw. zaprojektowanych materiałów żywych. Kluczowym elementem tej technologii jest wykorzystanie zdolności grzybów do tworzenia rozległych, gęstych sieci strzępek, które mogą być kształtowane w formy o różnorodnych właściwościach użytkowych.
Proces rozpoczyna się od umieszczenia maczużnika w specjalnych formach, gdzie grzyb rozwija sieć strzępek, zachowując elastyczność dzięki zastosowaniu glicerolu jako plastyfikatora. Tak powstały materiał nie tylko zachowuje żywotność, ale także potrafi samodzielnie odnawiać swoją powierzchnię dzięki wzrostowi tzw. powietrznych strzępek. To właśnie ta warstwa odpowiada za wyjątkowe właściwości tkaniny, takie jak hydrofobowość, czyli odporność na wodę oraz zdolność do samooczyszczania.
Tkaninę można „programować”
Jednym z najbardziej innowacyjnych aspektów tej technologii jest możliwość „programowania” tkaniny poprzez wprowadzanie do niej różnych mikroorganizmów. Dzięki temu materiał może zyskać nowe funkcje, na przykład zmieniać kolor pod wpływem określonych czynników lub zapewniać ochronę przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Naukowcy zademonstrowali te możliwości, prezentując m.in. suknię oraz tekstylną figurę motyla, które nie tylko zachwycają wyglądem, ale także są dowodem na praktyczne zastosowanie tej technologii.
W przeciwieństwie do tradycyjnych tkanin, które wymagają stosowania chemicznych środków do uzyskania właściwości hydrofobowych czy ochronnych, żywe tekstylia oparte na maczużniku osiągają te cechy naturalnie, bez konieczności dodatkowej obróbki. Co więcej, materiał jest w pełni biodegradowalny, co czyni go atrakcyjnym rozwiązaniem dla branży odzieżowej dążącej do wdrażania zasad gospodarki obiegu zamkniętego.
Nie tylko ubrania
Naukowcy podkreślają przy tym, że potencjał tej technologii wykracza daleko poza przemysł odzieżowy. Żywe tekstylia mogą znaleźć zastosowanie w architekturze, medycynie, ochronie środowiska czy w projektowaniu adaptacyjnej odzieży, która reaguje na zmieniające się warunki otoczenia. Dzięki możliwościom samodzielnego wzrostu i regeneracji, materiały te mogą być stosowane do tworzenia inteligentnych powierzchni czy opakowań, które same naprawiają drobne uszkodzenia lub dostosowują swoje właściwości do aktualnych potrzeb użytkownika.
Opracowana przez zespół Ke Li technologia wpisuje się w globalny trend poszukiwania ekologicznych rozwiązań w przemyśle tekstylnym. Biodegradowalność oraz możliwość ponownego wykorzystania materiału po zakończeniu jego pierwotnej funkcji otwierają drogę do wdrożenia idei mody opartej na zamkniętym obiegu surowców. To odpowiedź na rosnące wyzwania związane z zanieczyszczeniem środowiska przez odpady tekstylne oraz koniecznością ograniczenia zużycia zasobów naturalnych.
