Tekst odczytano na początku tego roku. Papirolożka Leah Mascia rozpoznała w zwoju katalog okrętów z drugiej pieśni „Iliady", czyli wyliczenie greckich sił, które wypłynęły na Troję.
„Homer miał w starożytności status kanoniczny”
Same odpisy Homera nie są rzadkością. Na jego eposach uczono w starożytności czytać po grecku, więc uczniowie przepisywali je w ogromnych ilościach. Do naszych czasów przetrwało ponad 1500 starożytnych papirusów z tekstami poety.
Homer miał status kanoniczny i czytał go w zasadzie każdy piśmienny użytkownik greki - powiedziała serwisowi Hyperallergic Celsiana Warwick, badaczka Homera z Uniwersytetu Iowa.
Wyjątkowe jest jednak co innego. Papirusy trafiały wprawdzie do egipskich pochówków, ale niemal zawsze były to teksty, którym przypisywano właściwości magiczne. Miały one na celu chronić zmarłego w drodze do zaświatów. Dzieło literackie w takim kontekście to rzadkość.
Joel Christensen, znawca eposów homeryckich z nowojorskiego CUNY, przypomina jednak apokryficzną tradycję recytowania Homera przy leczeniu ludzi i zwierząt. Jego zdaniem katalog okrętów mógł mieć też znaczenie rodzinne lub lokalne, jeśli zmarły wiązał się z którymś z wymienionych w nim miast.
Grecy i Rzymianie praktykowali również wróżenie z wersów Homera i Wergiliusza. Losowo wybrany fragment teksu był odczytywany później jako przepowiednia.
Złote języki w ustach mumii
Papirus nie był jedynym znaleziskiem misji. W grobowcach z epoki ptolemejskiej, czyli z okresu od IV w. przed naszą erą do I w. naszej ery, archeolodzy natrafili na 52 mumie, statuetki i malowidła.
Szesnaście mumii miało w ustach złote języki. Według ówczesnych wierzeń miały one pozwolić zmarłemu porozumieć się z Ozyrysem, bogiem zaświatów.
Obok znaleziono figurki z terakoty i brązu przedstawiające rzymskie bóstwa. Archeolodzy podkreślają, że wykopaliska odkrywają wyjątkowy obraz wpływów rzymsko-greckich na lokalną kulturę egipską.
Nie pierwszy taki przypadek
Komunikaty o odkryciu mówiły o pierwszym takim znalezisku w historii archeologii. Roberta Mazza, papirolożka z Uniwersytetu Bolońskiego, przypomina jednak znalezisko z Hawary w Fajum, gdzie w 1888 roku pod głową mumii kobiety odkryto inny fragment drugiej pieśni „Iliady".
Oksyrynchos jest jednym z najważniejszych stanowisk papirologicznych świata. Regularne wykopaliska rozpoczęli tam w 1896 roku Brytyjczycy Bernard Grenfell i Arthur Hunt. Ze starożytnych wykopalisk wydobyto od tego czasu ponad pół miliona papirusów, dzięki którym wiemy, jak wyglądała codzienność i administracja grecko-rzymskiego Egiptu. Większość znajduje się dziś w Oksfordzie.
