Nowe dowody na mięsożerność Saxifraga candelabrum
Badania opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications” przyniosły przełomowe potwierdzenie, że Saxifraga candelabrum – roślina występująca na Wyżynie Tybetańsko-Qinghaiskiej oraz w Górach Hengduan w Chinach – należy do nowej linii roślin mięsożernych. Odkrycie to spełnia przewidywania Charlesa Darwina, który już w 1875 roku sugerował, że niektóre gatunki z rodzaju Saxifraga mogą wykazywać cechy mięsożerności ze względu na obecność lepkich włosków gruczołowych zdolnych do łapania owadów.
Obserwacje terenowe i analiza zachowania rośliny
Zespół badawczy pod kierunkiem Hang Suna przeprowadził szczegółowe obserwacje terenowe oraz analizy istniejących okazów roślin. W 43 z 45 przebadanych okazów Saxifraga candelabrum zaobserwowano obecność owadów uwięzionych na lepkich włoskach gruczołowych. Dojrzałe rośliny wykazywały średnio aż 71 złapanych owadów, z czego większość znajdowała się właśnie na tych włoskach. To pierwszy krok do potwierdzenia mięsożerności – zdolność do efektywnego chwytania ofiar.
Badania enzymatyczne i testy absorpcji składników odżywczych
Kolejnym etapem było sprawdzenie, czy roślina potrafi nie tylko łapać, ale również trawić i przyswajać składniki odżywcze z ofiar. Za pomocą znakowania fluorescencyjnego wykryto aktywność fosfatazy – enzymu trawiennego typowego dla roślin mięsożernych. Następnie rośliny karmiono muchówkami Drosophila oznaczonymi stabilnym izotopem azotu. Analiza wykazała wyraźny wzrost poziomu oznaczonego azotu w Saxifraga candelabrum oraz w roślinach kontrolnych z innego mięsożernego gatunku, podczas gdy rośliny nie-mięsożerne nie wykazywały takiej absorpcji. Wyniki te jednoznacznie wskazują, że Saxifraga candelabrum potrafi przyswajać azot z owadów.
Analiza genetyczna i potwierdzenie hipotezy Darwina
Ostatnim elementem badań była analiza genetyczna. Stwierdzono podobieństwa genomowe między Saxifraga candelabrum a innymi, niezależnie wyewoluowanymi roślinami mięsożernymi, w tym obecność genów odpowiedzialnych za przyciąganie ofiar, trawienie oraz absorpcję składników odżywczych. Wyniki te stanowią silny dowód na to, że niektóre gatunki z rodzaju Saxifraga rzeczywiście są roślinami mięsożernymi, co potwierdza hipotezę Darwina sprzed ponad 150 lat.
Znaczenie odkrycia dla nauki
Odkrycie to nie tylko potwierdza historyczną hipotezę, ale również poszerza wiedzę na temat ewolucji mięsożerności wśród roślin kwitnących. Saxifraga candelabrum dołącza do elitarnego grona roślin, które wykształciły zdolność do zdobywania składników odżywczych z ofiar zwierzęcych, co jest rzadkością w świecie flory. Badania te otwierają nowe możliwości dalszych analiz ewolucyjnych oraz ekologicznych dotyczących adaptacji roślin do trudnych warunków środowiskowych.
źródło: phys.org
