Co trzeba uczynić, żeby przejrzeć na oczy wewnętrzne, pogłębić spojrzenie na drugiego człowieka, odkryć w sobie inny, wyostrzony, subtelny, nowy wzrok? To pytanie można postawić w centrum historii Franciszka z Asyżu. Mężczyzny, który osiem wieków temu radykalnie zmienił swoje życie, odrzucając pieniądze, własność i społeczną pozycję; który zaczął dostrzegać braterstwo tam, gdzie wcześniej dominowało poczucie obcości; który poczuł więź ze stworzeniem tam, gdzie inni widzieli przeważnie istoty niższe, gorsze.
Właśnie o takim Franciszku opowiada nowe krakowskie oratorium. Autorem libretta jest o. Andrzej Zając OFMConv, franciszkanin, poeta i teolog. W swoim tekście wykorzystuje między innymi fragmenty swojej książki pt. „Brat Franciszek. Autobiografia zasłyszana”.
Z o. Andrzejem Zającem rozmawia dziennikarz RMF FM Bogdan Zalewski
„Światłe oczy serca” to nie tylko poetycka metafora. O. Andrzej Zając zwraca uwagę, że to są słowa św. Pawła. W historii Franciszka oznaczają pewien rodzaj głębokiej, wewnętrznej przemiany. Człowiek zaczyna widzieć inaczej: drugiego człowieka, naturę, własne życie, a nawet śmierć. Franciszek spotyka trędowatego — człowieka odrzuconego i budzącego lęk. Zamiast się odwrócić, zbliża się, bez obawy, z bożą ufnością.
Bohater oratorium to nie tylko „biedaczyna z Asyżu”. Franciszka łatwo sprowadzić do kilku stereotypowych, dobrze znanych obrazów: habit, ptaki, słońce, prostota, radość. Twórcy oratorium chcą uniknąć takiego pocztówkowego wizerunku. Ich Franciszek jest człowiekiem radykalnego wyboru. Rezygnuje z tego, co daje poczucie łatwego bezpieczeństwa. Dlatego jego historia może być czytana także poza religijnym kontekstem. Dotyka dzisiejszych pytań: o konsumpcjonizm, relację człowieka z drugim człowiekiem oraz naturą. Franciszek nie daje nam prostych odpowiedzi, łatwych recept.
Subtelne dźwięki zamiast pomnika ze spiżu? Muzykę do oratorium stworzył Piotr Pałka, kompozytor i dyrygent. Wybrał kameralny skład: flet, obój, klarnet, orkiestrę smyczkową i harfę. To brzmienie przejrzyste, pozbawione monumentalnego ciężaru. W założeniu ma współgrać z franciszkańską prostotą i ideą ubóstwa. Obok orkiestry pojawią się cztery głosy solowe: sopran, alt, tenor i baryton. Wystąpi także narrator — aktor Piotr Piecha — oraz Chór Voce Angeli i Chór i Orkiestra Bazyliki Franciszkanów.
To światowe prawykonanie odbędzie się w czwartek, 1 października, o godz. 20 w Bazylice św. Franciszka z Asyżu przy pl. Wszystkich Świętych 5 w Krakowie. Wstęp jest wolny.
