„Rada Ministrów nie wykorzystuje sprzyjających warunków gospodarczych”
W poniedziałek Rada Fiskalna opublikowała opinię o projekcie budżetu na 2027 r.
„Projekt prezentuje trwałą i głęboką nierównowagę finansów publicznych. Nie przedstawia działań, których wdrożenie zapewniłoby rozpoczęcie procesu konsolidacji, a Rada Ministrów nie wykorzystuje sprzyjających warunków gospodarczych do ograniczenia deficytu” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.
„Obecna nierównowaga jest wynikiem kumulacji decyzji podejmowanych w dłuższym okresie, a nie załamania dochodów publicznych. Relacja dochodów do produktu krajowego brutto (PKB) jest wciąż historycznie wysoka, natomiast podstawowym źródłem pogłębienia deficytu pozostaje wzrost wydatków, wyraźnie przewyższający wzrost dochodów” – podkreślono.
Nie tylko wydatki obronne
Rada podkreśliła, że wydatki obronne nie są jedynym powodem pogorszenia stanu finansów publicznych.
Oceniła, że wydatki te odpowiadają za około jedną czwartą wzrostu wydatków od 2021 roku i że istotne znaczenie mają również „transfery socjalne, wynagrodzenia i inne trwałe zobowiązania państwa”.
„Ryzyko bardzo wysokie”
„Ryzyko przekroczenia przez państwowy dług publiczny (PDP) w relacji do PKB w 2027 r. progu 55 proc. jest bardzo wysokie. Próg zostaje przekroczony w niemal wszystkich analizowanych wariantach ryzyka, m.in. z uwzględnieniem niewystąpienia 'naturalnych oszczędności' w założonej wysokości. W projekcie nie zapewniono zatem odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.
Dodano, że w projekcie budżetu nie ma „wystarczającej odpowiedzi” na zalecenie Rady ECOFIN, aby wykorzystać okres obowiązywania krajowej klauzuli wyjścia do zmiany priorytetów wydatkowych lub zwiększenia dochodów. Taka zmiana pozwoliłaby w sposób stabilny finansować „trwale” wyższe wydatki obronne.
Konieczny plan wieloletni
„Prognoza dochodów budżetowych przedstawiona w PUB27 (projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. – red.) jest obarczona wysokim ryzykiem, m.in. przez uwzględnienie nieuchwalonych dotychczas zmian w systemie podatkowym oraz optymistyczne założenia dotyczące dynamiki dochodów podatkowych” – oceniła Rada Fiskalna.
Rada stwierdziła także, że „naprawa finansów publicznych wymaga wiarygodnego planu wieloletniego i możliwie szerokiego porozumienia politycznego”. Podkreśliła, że naprawa stanu finansów publicznych „nie oznacza ograniczenia ambicji państwa, lecz stanowi warunek trwałego finansowania bezpieczeństwa, usług publicznych, inwestycji i polityki społecznej”.
Ministerstwo Finansów odpowiada
„W zakresie stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) Rada nie wydała opinii zgodnie z ustawą o Radzie Fiskalnej” – czytamy w poniedziałkowym komunikacie Ministerstwa Finansów. „Sugestie i rekomendacje w zakresie SRW zawarte w przedstawionym przez RF dokumencie są niezgodne z ustawą o finansach publicznych. Oparte są na arbitralnych założeniach RF dotyczących sposobu obliczania SRW, które nie mają oparcia w obowiązującym w UE, jak i w Polsce prawie” – czytamy.
Resort podkreślił, że „projekt budżetu musi być przygotowany zgodnie z obowiązującym prawem, a nie oparty na arbitralnych założeniach”.
W opinii Rady Fiskalnej znalazło się także stwierdzenie, że projekt budżetu nie jest zgodny z przepisami o stabilizującej regule wydatkowej. „Minister Finansów nieprawidłowo ustalił korektę 𝐾𝑛 na poziomie - 16,3 mld zł. W ocenie Rady, korekta wynosi - 25,1 mld zł, a zatem planowana kwota wydatków (...) powinna zostać obniżona o 8,8 mld zł. Jednocześnie łączna kwota wydatków budżetu państwa (...) nie ulega zmianie, ponieważ w PUB27 założono niepełne wykorzystanie rezydualnego limitu dla budżetu państwa. Prawidłowo ustalona kwota 𝐾𝑛 powinna zostać odpowiednio uwzględniona w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 skierowanym do Sejmu” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.
MF dodało w komunikacie, że Rada Fiskalna „potwierdza, że podstawowe parametry makroekonomiczne (PKB, CPI) na lata 2026-2027 są zbliżone do prognoz ośrodków zewnętrznych i nie budzą zastrzeżeń” i że „potwierdza brak przekroczenia przez państwowy dług publiczny progu 60 proc. PKB, również w dodatkowych wariantach zakładających wyłącznie negatywne warunki”.
Budżet na 2027 rok
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2027 r., w którym zaplanowano wydatki na 977,6 mld zł, dochody na 695 mld zł, zaś deficyt na maksymalnie 282,6 mld zł.
Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych – liczony w ujęciu UE – ma wynieść 7,1 proc. PKB. Prognozowany wzrost PKB ma wynieść 3 proc., a inflacja średnioroczna – 2,8 proc.
