53 tysiące na jednego mieszkańca
Według raportu „Rachunek od państwa. Wydatki publiczne w 2025 r.” przygotowanego przez Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR), w 2025 roku wydatki publiczne w Polsce sięgnęły niemal 2 bilionów złotych. W przeliczeniu na jednego mieszkańca daje to 53 222 zł, co oznacza wzrost o 5,2 tys. zł w porównaniu z rokiem poprzednim.
Największą część tej kwoty stanowią wydatki na emerytury i renty – 13,9 tys. zł na osobę. Dla porównania, na zdrowie przeznaczono ponad 6,1 tys. zł, na edukację i naukę 5,5 tys. zł, a na pomoc społeczną 5,6 tys. zł. Łącznie te pozycje stanowią ponad jedną trzecią wszystkich wydatków publicznych.
Koszty obsługi długu wyprzedzają program 800+
Raport FOR zwraca uwagę na gwałtowny wzrost kosztów obsługi długu publicznego – aż o 23,5 proc. rok do roku. To więcej niż wydatki na program 800+. Wzrosły także nakłady na administrację publiczną (o 20,8 proc.) oraz na bezpieczeństwo i sprawiedliwość (o 16,4 proc.). Wydatki na emerytury i renty zwiększyły się o 10,3 proc.
Jedyną dużą kategorią, w której odnotowano spadek, była pomoc społeczna – o niemal 17 proc. Eksperci FOR tłumaczą to wygasaniem programów osłonowych wprowadzonych w czasie kryzysu energetycznego i inflacyjnego.
Polska wydaje więcej niż Niemcy, Szwecja i Dania
Z raportu wynika, że wydatki publiczne w Polsce stanowią już 50,9 proc. PKB. To więcej niż w takich krajach jak Niemcy, Szwecja czy Dania. W ciągu ostatniej dekady wskaźnik ten wzrósł o 9,4 punktu procentowego.
Autorzy analizy podkreślają jednak, że wzrost wydatków nie przełożył się na poprawę jakości funkcjonowania państwa.
Wojsko i dług napędzają wydatki
Z symulacji FOR opisanych w „Rz” wynika, że zwiększone nakłady na wojsko odpowiadają za około 14 proc. nominalnego przyrostu wydatków publicznych w latach 2021–2025. Gdyby pozostałe wydatki – poza obronnością i obsługą długu – utrzymały relację do PKB z 2021 r., tegoroczny rachunek na mieszkańca byłby niższy o 4227 zł, a deficyt sektora finansów publicznych wynosiłby nie 7,2 proc. PKB, lecz ok. 3,2 proc.
